سيد محمد جواد ذهنى تهرانى

111

المباحث الفقهية في شرح الروضة البهية (راهنماى فارسى شرح لمعه) (فارس)

متن : و لو وضع عليه إناء و نحوه فسقط فأتلف فلا ضمان إذا كان الموضوع مستقرا على الحائط على العادة ، لأن له التصرف في ملكه كيف شاء فلا يكون عاديا ، و لو لم يكن مستقرا استقرار مثله ضمن للعدوان بتعريضه للوقوع على المارة و الجار . و مثله ما لو وضعه على سطحه أو شجرته الموضوعة في ملكه ، أو مباح . فرع ضامن بودن گذارنده ظرف روى ديوار كه بواسطه افتادن موجب تلف شده باشد شرح فارسى : مرحوم مصنف مىفرماين : اگر صاحب ديار روى آن ظرفى قرار دهد و آن ظرف بيفتد و مال يا نفسى را تلف كند ضمانى برعهده او نيست مشروط به اين كه ظرف قرار داده شده روى ديوار به حالت استقرار بوده و عادتا ثابت تلقّى شود . شارح ( ره ) مىفرماين : دليل آن اين است كه صاحب ديوار هرگونه تصرّفى را كه بخواهد مىتواند در ملك خودش بنمايد از اينرو در نهادن ظرف روى ديار مرتكب تعدّى و عدوان نشده تا ضامن باشد . ولى اگر ظرف را بنحو استقرار و به آن طورى كه مثل آن را بايد قرار دهند روى ديوار ننهاده باشد و بعدا ساقط شده و بدنبالش خساراتى ببار آيد صاحب ديوار در اين فرض ضامن است چه آنكه به واسطه در معرض سقوط قرار دادن ظرف و افتادن روى عابرين و همسايگان مرتكب عدوان و تعدّى شده است چنانه اگر ظرف را روى بام يا درختى كه در ملك خود يا مكان مباحى واقع شده بنهد و سپس ساقط شود حكمش همانند ظرفى است كه روى ديوار گذارده باشد يعنى بايد به تفصيلى كه