سيد محمد جواد ذهنى تهرانى

9

المباحث الفقهية في شرح الروضة البهية (راهنماى فارسى شرح لمعه) (فارس)

براى برخى مباح و براى بعضى غير مباح بود در حقّش عنوان معصومه صادق بوده و نمىتوان آن را با قيد معصومه از تعريف خارج كرد . و غرض وى از قيد اخير يعنى عدوان اين است كه قتل نفسى را كه براى برخى مباح و براى دسته‌اى غير مباح است از تعريف خارج نمايد ، فلذا قاتل عمدى با همين قيد از تعريف بيرون مىرود . و ممكن است بگوئيم : مقصود مرحوم مصنف از قيد [ عدوان ] اخراج فعل كودك و ديواه مىباشد چه آنكه اگر ايندو مرتكب قتلى بشوند و نفس معصومه‌اى را به هلاكت برسانند اين فعل از ايشان موجب آن نيست كه آنها را قصاص كند زيرا فعل صادر از ايشان بملاحظه اينكه مكلّف نيستند عدوانى نبوه بلكه عمد ايشان بمنزله خطاء ديگران است از اينرو قصاص از ايندو مرتفع است اگر چه تأديبشان نموده تا بدين وسيله ماده جرئت را از كمون و نهان آن‌ها زائل و ريشه‌كن نمايند . و سرّ اينكه با اين قيد فعل كودك و ديوانه خارج مىشود آنست كه : كلمه [ عدوان ] به معناى ظلم و تعدّى است كه حرام مىباشد و حرمت قطعا از طفل و ديوانه مرتفع است فلذا معنا ندارد فعل صادر از ايندو را عدوان خواند . و كسانى كه عدوان را به معناى سابق الذكر يعنى قتلى كه موجبى برايش نباشد مىدانند براى اخراج قتل صبى و مجنون محتاج به اضافه نمودن قيدى به تعرف مىباشند . مثلا بايد بگويند : و موجبه ازهاق البالغ العاقل النّفس المعصومة الخ .