قوله : ما لم تتجاوز دية الحرّ : ضمير در [ تتجاوز ] به قيمت عبد برمىگردد . قوله : فيردّ اليها : ضمير در [ تردّ ] به قيمت عبد راجع بوده و در [ اليها ] به ديه حرّ راجعست . قوله : و ان قتل احدهما : ضمير فاعلى در [ قتل ] به ولىّ مقتول راجع بوده و ضمير مجرورى در [ احدهما ] به حرّ و عبد راجعست . قوله : من جنايته و قيمة عبده : ضمير در [ جنايته ] به عبد و در [ عبده ] به مولى راجع است و اين عبارت تفسير است براى [ الامرين ] قوله : ان اختار قتل الحرّ : ضمير فاعلى در [ اختار ] بولىّ مقتول برمىگردد . قوله : و هو نصف دية المقتول : ضمير [ هو ] بجنايت راجع بوده و تذكير آن باعتبار خبر يعنى [ نصف دية المقتول ] مىباشد . قوله : فلا يلزم الجانى سواها : ضمير مؤنث در [ سواها ] بجنايت عود مىكند . قوله : و ان كان هو قيمة العبد : ضمير [ هو ] به اقل برميگردد . قوله : و لا يلزم مولاه الزايد : يعنى زائد بر نفس عبد كه قيمتش باشد بر عهده مولا نمىباشد . قوله : من شريكه الحرّ : ضمير مجرورى در [ شريكه ] به عبد راجع است و كلمه [ الحرّ ] صفت براى آن مىباشد . قوله : و كان له فاضل : ضمير در [ له ] به عبد راجعست . قوله : ثمّ ان استوعب قيمته الدّية : يعنى قيمت عبد به قدر ديه كامل انسان يعنى هزار دينار بود .