سيد محمد جواد ذهنى تهرانى
82
المباحث الفقهية في شرح الروضة البهية (راهنماى فارسى شرح لمعه) (فارس)
قوله : فله جميع المردود و من الحرّ : ضمير در [ له ] بمولى العبد راجعست . قوله : و ان كانت اقل : ضمير در [ كانت ] به قيمت راجع بوده و مقصود از [ اقل ] اقلّ از ديه كامل و بيشتر از نصف الديّه مىباشد . قوله : فالزائد المردود عن قيمته : مثلا اگر قيمت عبد 800 دينار بود ولىّ مقتول او را قصاص كرد ولىّ از عبد 300 دينار اضافه استيفاء كرده و از طرف ديگر حرّى كه شريك عبد است بايد 500 دينار بدهد حال از اين پانصد دينار 300 دينار آن را كه ولىّ مقتول اضافه از عبد استيفاء كرده بود بمولاى عبد بايد بدهد كه مراد از [ الزائد المردود عن قيمته ] همين مبلغ مىباشد چه آنكه از 800 دينار وقتى مبلغ 500 دينار را كه مقدار جنايت عبد است اسقاط كنيم سيصد دينار ديگر مىماند كه از وى بناحق استيفاء شده است بنابراين مقصود از [ مقابل جنايته ] همان 500 دينار مىباشد و بهر تقدير وقتى حرّ سيصد دينار به مولاى عبد داد 200 دينار ديگر بر عهده او است كه بايد آن را بولىّ مقتول بدهد . قوله : و الّا يمكن له فضل : ضمير در [ له ] به عبد راجع است و مقصود از [ فضل ] زيادى قيمت عبد بر نصف الديّه مىباشد . قوله : و هو نصف الدّية : ضمير [ هو ] به عوض جنايته برميگردد قوله : ان شاء : يعنى ان شاء الولىّ . قوله : و فيها اقوال اخر مدخوله : ضمير در [ فيها ] به مسئله راجع بوده و مراد از [ مدخوله ] معيوبه و ضعهيف مىباشد . متن : و منه يعرف حكم اشتراك العبد و المرأة في قتل الحر و غير ذلك من الفروض كاشتراك كل من الحر و