سيد محمد جواد ذهنى تهرانى

308

المباحث الفقهية في شرح الروضة البهية (راهنماى فارسى شرح لمعه) (فارس)

با قاتل مصالح بر اخذ ديه نمده ردّ نمايند و سپس او ديه اخذ شده را به طالب ديه برگرداند . شارح ( ره ) مىفرماين : اگرچه طالب ديه كمتر از نصيب خودش مصالحه بر ديه نموده باشد معذلك جانى از طالبين قصاص همان ديه مقابل نصيب طالب ديه را مىتواند بگيرد مثلا : اولياء مقتول دو نفر بودند كه يكى ديه را مطالبه كرده و ديگرى اراده قصاص دارد ، طالب ديه نصيبش پانصد دينار است حال اين مبلغ را به 250 دينار با جانى مصالحه نمود در اينجا قصاص‌كننده اوّل بايد 500 دينار به جانى ردّ كند بعد قصاصش نمايد و جانى از 500 دينار مأخوذ فقط 250 دينار آن را به طالب ديه برمىگرداند . و دليل آن اين است كه وى پس از مصالحه با طالب ديه به مقدار نصيب او را مالك شده لاجرم ديه در مقابل آن را كه نصف ديه كامل است مستحق مىباشد از اينرو طالب قصاص بايد اين رقم را به جانى ابتداء ردّ كرده و بعدا قصاصش نمايد . قوله : و ان كان قد صالح على اقل من نصيبه : ضمير فاعلى در [ صالح ] و ضمير مجرورى در [ نصيبه ] بمصالح راجعست . قوله : لانّه قد ملك من نفسه : ضمير در [ قد ملك ] بجانى راجع است . متن : و لو اشترك الأب و الأجنبي في قتل الولد اقتص من الأجنبي و رد الأب نصف الدية عليه و كذا لو اشترك المسلم و الكافر في قتل الذمي فيقتل الكافر إن شاء الولي و يرد المسلم نصف