تنبيه از عبارت مرحوم مصنف و ديگران اينطور فهميده مىشود كه اجماعى بودن حرمت شيى بين مسلمين در حصو ارتداد مستحلّ كافى است اگرچه از جمله ضروريّات دين نباشد ولى اين حكم مشكل بوده و در بسيارى از افراد اجماع نسبت به كثيرى از مردم امر دشوار بوده و اجراء حكم مزبور به بن‌بست منتهى مىشود چه آنكه بسيارى از عوام النّاس نسبت بكثيرى از مسائل اتّفاقى و اجماعى منكرند و اگر بخواهيم حكم به ارتدادشان بنمائيم محذور و اشكالاتى پيش مىآيد كه التزام به آنها بسيار دشوار است . قوله : بحيث علم تحريمها الخ : ضمير در [ تحريمها ] بمحرّمات راجع است . قوله : و ان كان مليّا : ضمير در [ كان ] به من استحلّ برميگردد . قوله : استتيب : ضمير نائب فاعلى به ملّى راجعست . قوله : فان تاب : ضمير فاعلى به ملّى راجعست . قوله : كلّ ذلك : يعنى آنچه از احكام مرتد ملّى و فطرى گفته شد . قوله : اذا لم يدّع شبهة : ضمير فاعلى در [ لم يدّع ] بمستحلّ راجع است . قوله : و الّا : يعنى و اگر شبهه‌اى را كه در حقّش مقبول است ادّعاء نمود . قوله : و ان لم يكن معلوما : ضمير در [ لم يكن ] به حرام راجعست قوله : و هو يشكل فى كثير من افراده : ضمير [ هو ] به كفايت