[ توبه مرتد ] شرح فارسى : مرحوم مصنف مىفرماين : توبه مرتد آنست كه آنچه را كه قبلا انكار نموده و بواسطه آن حكم به ارتدادش شده اينك مورد اقرار قرار دهد . شارح ( ره ) مىفرماين : بنابراين اگر ارتداد بواسطه انكار صانع و پيغمبر اكرم صلّى اللّه عليه و آله و سلّم بوده بپس اسلامش به اينست كه شهادتين بر زبان جارى كند و شرط نيست كه از غير اسلام تبرّى بجويد اگرچه البته در صورت تبرّى اسلامش را تأكيد نموده و بهتر اينست كه به آن نيز مبادرت ورزد . و اگر حقتعالى و رسول گراميش را اقرار داشته ولى عموم نبوّت آن جناب را منكر شده باشد مثلا اظهار كرده كه پيامبر اكرم صرفا براى اعراب پيامبر بوده نه ديگران اينك كه توبه مىكند صرف شهادتين گفتن كافى نيست بلكه بايد به عموم نبوّت آن حضرت نيز اقرار نمايد . و اگر ارتدادش بخاطر انكار فريضه‌اى از فرائض كه در زمره ضروريّات است باشد پس توبه‌اش اينست كه به ثبوت آن بر وجهى اقرار نمايد كه به همان وجه در شرع ثابت است مثلا در شرع انور واجبست بوجوبش اقرار كرده و در صورتى كه بر سبيل استحباب بوده آن را بعنوان مستحب مورد اقرار قرار دهد . و اگر حصول ارتداد معلول حلال دانستن حرامى بوده توبه‌اش به اينست كه به حرمتش معتقد شدخه و آن را اظهار نمايد مشروط به اين‌كه قبلا حلّيت آن را اظهار كرده باشد چه آنكه اگر سابقا فقط اعتقادش حلّيت آن بوده بدون اينكه اظهارى كرده باشد مجرّد معتقد شدن بحرمت كفايت مىنمايد و اظهار لازم نيست .