حرز عبارتست از هرموضعى كه غير متصرّف نمىتواند در آن دخل شده مگر با اذن او باشد . نقضى كه به اين كلام مىتوان وارد كرد اينست كه : خانه‌هائى كه در شهر واقع بوده و درهايشان اگر باز باشد و سارق بدرون داخل شده و متاعى را ببرد طبق فرموده شيخ از حرز سرقت شده لاجرم دست سارق بايد بريده شود چه آنكه غير از صاحبان اين خانه ديگرى بدون اذن حقّ داخل شدن ندارد ولى معذلك دست سارق را قطع نمىكنند حتّى بعقيده خود شيخ عليه الرّحمه پس معلوم مىشود كه تعريف مزبور براى حرز تمام نيست . بعضى ديگر از فقهاء فرموده‌اند : حرز عبارتست از چيزى كه سارق در آن در مخاطره بوده و خوف اطّلاع ديگران را داشته باشد اين تعريف نيز صحيح نيست چه آنكه همان اشكال نقضى كه بمرحوم شيخ وارد نموديم به اين تقرير متوجّه است . سپس مىفرماين : بنابر تعريف مرحوم شيخ مراعات با نظر و چشم از طريق حرز خارج است زيرا بر مراعات تعريف ياد شده قابل انطباق نيست بخلاف تعريف دوّم كه كلام قبل باشد . ولى اولى و سزاوار اينست كه در مناط و ملاك حرز به عرف رجوع شود و پس از مراجعه مىبينيم كه اهل عرف نسبت به اختلاف اموال حرزهاى متعدّد و مختلفى قائلند مثلا حرز اثمان يعنى پول‌هاى نقد و نيز جواهرات صندوقهاى قفل‌دار و اطاقهائى كه كلونهاى بسيار محكم داشته باشد و حرز اقشمه و البسه و اجناس سبك و ظروف مسى دكاكين و در