سيد محمد جواد ذهنى تهرانى

117

المباحث الفقهية في شرح الروضة البهية (راهنماى فارسى شرح لمعه) (فارس)

در خاك پنهان كرده و در صورتى كه مرد باشد تا پهلوگاه او را دفن مىنمايند . شارح ( ره ) مىفرماين : از ظاهر عبارت متن در اينجا همچون ديگر عبارات فقهاء اينطور استفاده مىشود كه دفن زن و مرد به نحوى كه ذكر شد واجبست . البته حكم بوجوب دفن نسبت به اصل دفن پسنديده و نيكو است چه آنكه تأسى به معصوم عليه السلام مقتضى آن مىباشد امّا در كيفيّت دفن و اينكه زن تا سينه و مرد تا پهلوگاهش بايد زير خاك قرار بگيرد يا به كيفيّتى غير از اين بايد صورت گيرد ، اخبار در اين باب مطلق بوده و در آنها قيدى ذكر نشده از اينرو ممكنست كيفيّت مذكور در متن را حمل بر استحباب نمود چه آنكه وظيفه مطلق دفن را مىتوان به اعمّ از نحوه مذكور اداء كرد و بعبارت ديگر : چون در روايات مجرد دفن بطور مطلق واجب شمرده شده لاجرم بهركيفيّتى كه مجرم را در زمين دفن كنند بواجب عمل شده اعم از نحوه‌اى كه مرحوم مصنف فرموده يا كيفيّت ديگر . در روايتى كه سماعه از مولانا الصادق عليه السلام نقل نموده حضرت فرمودند : زن را تا وسطش در خاك دفن كنند و مرد را فقط تا پهلوگاه زير خاك پنهان نمايند . مرحوم علامه در كتاب مختلف از عمل به مضمون اين روايت ابائى نورزيده و فرموده است : بأسى در عمل به آن نمىباشد .