سيد محمد جواد ذهنى تهرانى

60

المباحث الفقهية في شرح الروضة البهية (راهنماى فارسى شرح لمعه) (فارس)

باقى ما ترك يعنى پنج تومان كه ربع بيست تومان است به عمو ميدهيم در صورتى استكه تمام عمو آزاد باشد لذا اگر او نيز نصفش حرّ و نصف ديگرش مملوك باشد نصف ربع كه ثمن يعنى يك هشتم بيست تومان است و به مقدار بيست و پنج ريال مىباشد به او داده مىشود . قوله : و الباقى لغيره : يعنى باقى ما ترك كه در مثال ما بيست و پنج ريال ديگر است به غير عمو از مراتب بعد از او داده مىشود . قوله : و هكذا : يعنى و حكم اين بيست و پنج ريال نيز همين است كه نسبت به مقادير گذشته بيان شد يعنى تمام بيست و پنج ريال مال مرتبه بعدى است اگر تمامش حرّ و آزاد باشد و در غير اين صورت به مقدارى كه حرّ بوده ارث برده و به همان نسبتى كه رقّ است از آن ممنوع مىگردد . متن : و يورث المبعض كذلك فإذا كان نصفه حرا فلمولاه نصف تركته ، و لوارثه الحر النصف و هكذا . شرح فارسى : مرحوم مصنف مىفرماين : د : آنچه گفته شد حكم وارثى بود كه مملوك مبعّض بود حال اگر مورّث يعنى ميّت مملوك مبعّض باشد بايد بگوئيم او نيز از نظر حكم همچنين است . شارح ( ره ) مىفرماين : بنابراين اگر مملوكى كه نصفش رقّ و نصف ديگرش آزاد است فوت كرد حكم آن است كه نصف ثروت و دارائى او از آن آقايش بوده كه او باب حقّ مالكيّت مال او است نه بعنوان ميراث و نصف ديگر دارائى را به وارث حرّ ميّت مىدهند .