سيد محمد جواد ذهنى تهرانى
206
المباحث الفقهية في شرح الروضة البهية (راهنماى فارسى شرح لمعه) (فارس)
آية " أولي الأرحام ، و إجماع أهل البيت عليهم السلام ، و تواتر أخبارهم بذلك فيرد فاضل الفريضة على البنت و البنات ، و الأخت و الأخوات للأب و الأم ، أو للأب مع فقدهم و على الأم ، و على كلالة الأم مع عدم وارث في درجتهم و إلا اختص غيرهم من الإخوة للأبوين أو للأب بالرد دونهم . شرح فارسى : [ نفى ارث از عصبه ] مرحوم مصنف مىفرماين : براى عصبه ميراث نبوده مگر آنكه از ميّت قريبى غير از آنها باقى نمانده باشد بنابراين زائد بر فريضه را بر بنت و بنات و اخت و اخوات پدرى و مادرى يا پدرى تنها و نيز بر مادر و كلاله امى با نبودن وارثى در درجه ايشان ردّ بايد نمود . شارح ( ره ) مىفرماين : مقصود اين است كه پس از تقسيم فروض به مستحقين اگر از ما ترك مبلغى اضافه آمد از نظر علماء اماميّه آن را به عصبه نمىدهند مگر آنكه اقرب از آنها وجود نداشته باشد . توضيح كلمه [ عصبه ] بفتح عين و صاد و باء به معناى خويشاوندان ذكور شخص از طرف پدر مىباشد همچون عمو و برادر و لفظ [ تعصيب ] يعنى بخشيدن مبلغ زائد بر فرائض را به عصبه . اهل سنّت معتقدند پس از آنكه به ذو الفروض سهامشان داده شد اگر از ما ترك مبلغى اضافه آمد لازم است آن را به عصبه ميّت داد يعنى به مثل برادر و عمو . علماء شيعه فرمودهاند :