و اگر بين آن دو نسبت توافق بود وفق يكى را در نفس ديگرى ضرب مىكنيم مانند : 4 / 2 و 6 / 1 كه مخرج مشترك عدد [ 12 ] است چون هردو به عدد [ 2 ] قابل قسمت بوده و [ 2 ] مخرج نصف است پس نصف هريك را وقتى در تمام ديگرى ضرب كرديم عدد [ 12 ] بدست مىآيد . و اگر بين آن دو تداخل بود به عدد بزرگتر اكتفاء كرده و همانرا مخرج مشترك قرار مىدهيم مانند : 3 / 1 و 9 / 2 كه مخرج مشتركشان [ 9 ] مىباشد . و اگر با ايندو كسرى كه بهم عطف شده كسر سوّمى معطوف بود مخرج مشترك آن دو را با سوّم مىسنجيم همانطورى كه آن دو را با هم سنجيده و مخرج بينشان گرفتيم و حاصل مخرج مشترك بين آن سه كسر مىباشد مثلا مخرج مشترك بين 12 / 1 و 9 / 2 و 3 / 1 عدد [ 36 ] مىباشد ، زيرا مخرج مشترك بين دو كسر : 9 / 2 و 3 / 1 عدد [ 9 ] شد سپس در مقام سنجش 9 با 12 چون ايندو متوافق بوده و هردو به عدد [ سه ] قابل قسمت هتند لاجرم ثلث هريك وقتى در ديگرى ضرب شود عدد [ 36 ] حاصل مىشود . 4 - تجنيس و رفع تجنيس : عبارتست از اينكه عدد صحيحى را صورت كسر معيّنى قرار دهيم . كيفيت عمل تجنيس كسورى كه همراه آنها عدد صحيح است ابتداء آن عدد را در مخرج كسر ضرب كرده و سپس حاصل را با صورت آن جمع نموده و مجموع را