سيد محمد جواد ذهنى تهرانى

138

المباحث الفقهية في شرح الروضة البهية (راهنماى فارسى شرح لمعه) (فارس)

دهگان واقع است قرار داديم سپس عدد [ 4 ] را با [ 7 ] جمع نموده [ يازده ] شده و آن را با [ 1 ] نيز جمع كرده [ 12 ] گرديد عدد [ 2 ] را زير خط افقى پهلوى [ يك ] قرار داده و [ يك ] را فوق عدد [ 3 ] گذاشته و پس از آن سه را با يك جمع كرده حاصلش [ 4 ] شد ايندو را پهلوى عدد [ 2 ] قرار داديم پس حاصل جمع عدد [ 421 ] گرديد . 2 - عمل تفريق براى اينكه دو عدد صحيح را از يكديگر تفريق كنيم آن دو را در نظر گرفته و سپس عدد بزرگتر را بالا و عدد كوچكتر را در زير آن به اين ترتيب مىنويسم كه رقم يكان عدد پائين را در زير يكان عدد فوق و دهگانش زير دهگان و صدگانش را زير صدگان مىنويسند . سپس براى انجام عمل لازم است بقاعده تفريق كه ذيلا شرح داده مىشود توجّه نمود : قاعده عمل تفريق ابتداء عدد بزرگتر را كه در اصطلاح مفروق منه گويند در بالا نوشته و بعد عدد كوچكتر را كه مفروق گفته مىشود بطرزى كه شرحش داده شد در زير آن رسم مىكنيم در وقت عمل ملاحظه ميكنيم كه امر از سه حال خارج نيست : الف : آنكه برخى از مراتب عدد مفروق منه كه كوچكتر از عدد مفروق باشد همچون تفريق عدد [ 29 ] از [ 34 ] چه آنكه يكان عدد مفروق يعنى [ 29 ] كه عدد [ 9 ] باشد از يكان عدد مفروق منه يعنى [ 4 ] در [ 34 ] بزرگتر است