سيد محمد جواد ذهنى تهرانى

118

المباحث الفقهية في شرح الروضة البهية (راهنماى فارسى شرح لمعه) (فارس)

و اين شروط عبارتند از : شروط پنچگانه براى حجب اخوه از مادر اوّل : آنكه پدر ميّت نيز در سلك ورّاث وجود داشته باشد تا آنچه را كه از مادر منع كرده‌اند بر پدر ارزانى داشته و به نصيب پدر بيافزايند اگر چه خودشان از آن بهره‌اى نمىبرند . بنابراين اگر پدر معدوم باشد اخوه از مادر مانع نشده و وى نصيب اعلاى خود را كه ثلث باشد مىبرد . دوّم : آنكه اخوه مىبايد دو مرد يا بيشتر و يا چهار زن و يا يك مرد و دو زن باشند . لازم بتوجّه است كه مراد از [ رجل ] جنس ذكور است و لو بالغ نباشد چنانچه مقصود از [ امرأة ] جنس اناث بوده اعمّ از آنكه بالغ بوده يا نابالغ باشد . و جالب آنكه [ خنثا ] در اينباب حكم زن را داشته چون در ذكوريتش شك داريم و اين شك موجب ترديد در حاجب بودن وى مىباشد از اينرو شرط است كه تعدادشان به چهارتا برسد تا مانع بشوند . مرحوم مصنف در كتاب دروس در اين مسئله قائل بقرعه شده و فرموده است براى تعيين ذكوريّت و انوثىّ خنثا حتما بايد بقرعه متمسّك شد . سوّم : شرط است كه اخوه ، برادران و خواهران پدر و مادرى يا پدرى با ميّت باشند اعمّ از آنكه تمامشان پدر و مادرى بوده يا جملگى پدرى باشند و يا احيانا بعضى پدر و مادرى و برخى پدرى تنها باشند ،