شارح ( ره ) مىفرماين : مقصود از سرايت اينست كه وقتى مقدارى از مملوك آزاد شود باقى آن با شرائط خاصّى كه انشاء اللّه بعدا ذكر خواهد شد نيز آزاد گردد و تفصيل آن چنين است : كسى كه شقص ( بكسر شين ) يعنى جزئى از اجزاء بنده يا كنيزش را آزاد نمايد اگر چه جزء بسيار ناچيز و اندك باشد ، عتق سرايت نمود و تمام مملوك آزاد مىشود اگر چه معتق غير از اين مملوك ، مالك چيز ديگرى نباشد مگر در يك مورد كه عتق بالسّراية تحقّق ندارد و آن در جائيستكه : معتق مريض بوده و در حالت مرض مملوكش را آزاد نموده و از اين مرض هم خوب نشد تا فوت كرد كه در اين فرض اگر مملوك از ثلث مال ميّت خارج نشود يعنى قيمتش بيش از آن باشد تمامش آزاد نميگردد بلكه تنها مقدارى كه به قدر ثلث است آزاد مىشود مگر ورّاث مبلغ زائد بر ثلث را اجازه دهند كه در اين صورت تمام مملوك آزاد مىگردد و اگر تمام زائد را اجازه ندهند صرفا همان مقدار مورد اجازه آزاد مىشود . مؤلف گويد : مثلا مولى عبدى كه قيمتش 6000 تومان مىباشد داشته غير از آن ثروت ديگرى ندارد و در مرض وفاتش نصف آن را آزاد كرد در اينجا چون به مقدار ثلث كه مبلغ 2000 تومان باشد ممضى و 1000 تومان زائد محتاج به اجازه وارث است از اينرو اگر وارث هر 1000 تومان را اجازه داد پس نصف عبد آزاد مىشود ولى اگر از آن تنها 500 تومانرا كه نصف زائد بر ثلث بوده و معادل با نصف سدس مجموع است اجازه داد تنها غير از ثلث همين مقدار آزاد مىشود و باقيمانده آن مملوك ورّاث است و