قوله : ان يتجدّد لها دم آخر : ضمير در [ لها ] به معتدّة عود مىكند و مقصود از [ دم آخر ] خون غير حيض مىباشد همچون استحاضه . قوله : او قبلها و عدمه : ضمير در [ قبلها ] به [ ثلاثة ] و در [ عدمه ] به [ عدم تجدّد ] راجع است . متن : و عدة الحامل وضع الحمل أجمع كيف وقع إذا علم أنه نشؤ آدمي و إن كان علقة و وضعته بعد الطلاق بلحظة ، و لا عبرة بالنطفة في غير الوفاة ، و فيها بأبعد الأجلين من وضعه ، و من الأشهر الأربعة و العشرة الأيام في الحرة ، و الشهرين و الخمسة الأيام في الأمة . شرح فارسى : مرحوم مصنّف مىفرماين : و : عدّه زن حامل و باردار به وضع حمل است اگرچه حمل علقه باشد . البته اين حكم در عدّه طلاق است و امّا عدّه‌اش در وفات به اين است كه زمان هريك از وضع حمل و چهار ماه و ده روز كه بيشتر باشد به همان عدّه منقضى مىشود . شارح ( ره ) مىفرماين : مقصود از [ حمل ] تمام افراد و مصاديق آن مىباشد به هركيفيّتى كه باشد البته مشروط به اينكه بدانيم مبدء نشو انسانى بوده اگرچه علقه باشد و آن را پس از طلاق و لحظه‌اى بعد از آن وضع نمايد البته نطفه در اين باب اعتبارى نداشته و وضع و سقطش موجب انقضاء عدّه نمىشود . سپس مىفرماين : مقصود از [ اشهر ] در عبارت مرحوم مصنّف چهار ماه و ده روز است در زنان آزاد و نصف آن‌كه دو ماه و پنج روز باشد نسبت به زنان كنيز