سيد محمد جواد ذهنى تهرانى
216
المباحث الفقهية في شرح الروضة البهية (راهنماى فارسى شرح لمعه) (فارس)
همانطوريكه قبلا گفته شد با وجود تحقق يافتن دخول احتمال عدم زوجيّت باقى است ازاينرو براى نفى اين احتمال ناچاريم از اينكه وى را قسم بدهيم . احتمال دوم احتمال دوم آنست كه خوردن قسم لازم نباشد و دليل آن اين است كه : نصّ وارد در مسئله در صورتى كه مرد با زن مدعيه دخول نكرده و نيز بيّنه هيچيك بر ديگرى از نظر تاريخ سبقت نداشته باشد حكم به تقديم بيّنه مرد نموده و اين حكم بطور مطلق صادر نشده درحالىكه اگر تقديم بيّنه وى بر بيّنه زن مدعيه متوقف بر قسم خوردن بود بايد در نص نامى از آن برده مىشد لذا اگر خوردن قسم در واقع لازم بوده و نص از بيانش سكوت كرده باشد لازم مىآيد كه بيان از وقت حاجت تأخير افتاده باشد و آن قبيح است و چون معصوم عليه السلام مظهر صفت حكيم بودن حقتعالى است لاجرم مرتكب قبيح نشده و بدين وسيله مىتوان كشف نمود كه اين امر يعنى قسم لازم نميباشد . مختار شارح ( ره ) و استدلال ايشان شارح ( ره ) پس از نقل دو احتمال مىفرماين : اقوى از نظر ما احتمال اوّل است يعنى چون با تساوى بيّنتين حكم بتساقط آنها مىشود لاجرم تقديم هريك بر ديگرى نياز بدليلى دارد كه در اينجا آن دليل خوردن قسم است .