انتقاد و مناقشه شارح ( ره ) در عبارت متن شارح ( ره ) مىفرماين : بعد از بيان مقصود و توضيح مرام مصنف ( ره ) مخف نمىباشد كه لفظ [ الآخر ] با منظورى كه مرحوم ماتن دارد تنافى دارد چه آنكه ظاهر عبارت دلالت مىكند بر اينكه حالف غير از ذو البيّنه است درحاليكه طبق تقرير مذكور حالف همان صاحب بيّنه است . در بعضى از نسخه‌هاى [ لمعه ] بجاى كلمه [ الآخر ] لفظ [ الآخذ ] با ذال نقطه‌دار آمده و مراد از آن آخذ حق يعنى كسى كه بواسطه شاهد و بيّنه‌اى كه دارد حق را بوى داده‌اند مىباشد . البته اين نسخه نيز قريب به همين نسخه ما مىباشد و همچون عبارت در اينجا غريب و بعيد از افاده مقصود است . قوله : و هو ذو البيّنة : ضمير [ هو ] به [ الآخر ] راجعست قوله : و هما اقامته البينة : ضمير [ هما ] به [ موضعين ] عود مىكند و ضمير در [ اقامته ] به مرد راجعست . قوله : فيحلف معها : ضمير فاعلى در [ يحلف ] به مرد و در [ معها ] به بيّنه راجع است . قوله : و اقامتها : ضمير در [ اقامتها ] به مدعيّه راجعست . قوله : فتحلف معها : ضمير در [ تحلف ] به مدعيّه و در [ معها ] به بيّنه عود مىكند . قوله : لفظ الآخر لذلك : مشار اليه [ ذلك ] حلف زوج