بايع مبلغ 5000 تومانش را بوى بخشيده يا ذمّه‌اش را ابراء كند و به اين وسيله رغبت شفيع را از شفعه نمودن از بين ببرند حال پس از اين تواطى و سازش بايع اگر همان 10000 تومان را مطالبه نمود بدون اينكه به التزام خود يعنى ابراء يا هبه نصف ثمن وفاء كند در اينجا حكم اينست كه مشترى بحسب ظاهر لازمست هر 10000 تومان را بدهد ولى از طرف ديگر اخذ بايع در باطن حرام مىباشد زيرا مشترى در صورتى به عقد مزبور باطنا راضى بوده كه واقعا ثمن در معامله 5000 تومان باشد . قوله : و لو اشتراه بمثن كثير : ضمير فاعلى در [ اشتراه ] به مشترى و ضمير مفعولى آن به شقص راجعست . قوله : ثمّ عوضه عنه بيسير : ضمير فاعلى در [ عوضه ] به بايع و ضمير مفعولى به [ شقص ] راجع بوده و ضمير مجرورى در [ عنه ] به ثمن كثير عود مىكند . قوله : او ابرئه من الاكثر : ضمير فاعلى در [ ابرئه ] ببايع و ضمير مفعولى به مشترى عود مىكند . قوله : و لو حيلة على تركها : كلمه [ لو ] وصليّه بوده و ضمير در [ تركها ] به شفعه عود مىكند . قوله : ان شاء : يعنى ان شاء الشفيع . قوله : لانه الثمن : ضمير در [ لانه ] به جميع راجعست . قوله : و الباقى معاوضة جديده : اين عبارت ناظرست به [ عوضه عنه ] . قوله : او اسقاط لما ثبت : اين عبارت ناظر است به [ او ]