سيد محمد جواد ذهنى تهرانى

387

المباحث الفقهية في شرح الروضة البهية (راهنماى فارسى شرح لمعه) (فارس)

آن را از وى مطالبه كند استحقاق داشته و در صورت اعمال شفيع حق شفعه‌اش را جايز است از وى بستاند و بديهى استكه در ذمه مشترى همان ثمن كثيرى را كه در ابتداء با آن شقص را خريد آمده و بايع نسبت به آن مىتواند مطالبه كند از اينرو بر شفيع لازم است يا همان را به وى پرداخته و يا از اعمال حقّش صرفنظر كند . مقاله مرحوم علامه در كتاب تحرير مرحوم علامه حلّى در كتاب تحرير مىفرماين : اگر متعاقدين بر عقدى با هم سازش و تواطى نمودند يكى از آن دو از التزامى كه در عقد داده بود سرباز زده و مخالفت كرده و در مقابل ديگرى آنچه را كه در عقد اظهار نموده بود از او مطالبه كرد حكم اينست كه بر مطلوب منه لازمست مطالب و رفيقش را اجابت كند چنانچه بر مطالب در باطن حرام است آن را اخذ كند زيرا طرف مقابل در صورتى ملزم به عقد شده كه به تواطى و سازشى كه نموده‌اند پاىبند باشند و در غير اين صورت اصلا رضايت ندارد از اينرو اگر چه مطالب ظاهرا اخذ آنچه را كه طلب مىكند برايش حلال است ولى چون رضايت صاحبش در آن نيست در آن نيست باطنا بر وى حرام مىباشد . مؤلف گويد : مثلا در مورد بحث اگر بايع و مشترى با هم تبانى كردند كه حصه بايع را بحسب ظاهر به 10000 تومان معامله كرده و سپس