سيد محمد جواد ذهنى تهرانى

285

المباحث الفقهية في شرح الروضة البهية (راهنماى فارسى شرح لمعه) (فارس)

فروخته نصف آن‌كه 50 تومان باشد به او برمىگردد . قابل توجه است كه از عبارت مرحوم شارح در اينجا استفاده مىشود كه مجموع قيمت صحيح را كه با مجموع معيب بسنجيم كافيست اگرچه قيمت واحدى در طرفين انتزاع نكنيم مثلا در مثال بالا 70 را با 35 كه تفاوتشان نصف است مىسنجيم در حالى كه در عبارت سابق فرمود قيمت واحدى از مجموع بايد انتزاع نمود و بهرتقدير نتيجه عمل چون در هردو يكى است از اينرو چندان اهميتى ندارد و بهركدام از دو طريق كه عمل شود كافى است . سپس مىفرماين : و در طريقى كه گفته شد فرقى نيست بين اينكه مقوّمين هم در صحيح با هم اختلاف داشته باشند و هم در معيب يا در يكى موافق و تنها اختلافشان در قيمت يكى از ايندو باشد . مثلا هردو صحيح را 40 تومان گفتند يكى معيب را 30 تومان و ديگرى 25 تومان گفت باز براى تحصيل مقدار ارش همان طريقيكه گفته شد اخذ مىشود نهايت چون در صحيح با هم اتفاق دارند ديگر معنا ندارد ابتداء صحيح را دوبرابر كرده و پس از آن نصف نمائيم بلكه از ابتداء به همان 40 تومان مثلا اكتفاء مىكنيم ولى در ناحيه قيمت‌هاى معيوب آنها را با هم جمع كرده و سپس نصف مجموع را با 40 مىسنجيم از اينرو در مثال بعد از جمع 30 با 25 كه پنجاه و پنج مىشود نصف آن يعنى 5 / 27 را با 40 مىسنجيم تفاوت آنها 5 / 12 است يعنى يك ربع و خمس ربع و ربع خمس ربع لذا به همين نسبت از ثمن برمىگردانيم لذا اگر ثمن 20 تومان باشد شش تومان