سيد محمد جواد ذهنى تهرانى

280

المباحث الفقهية في شرح الروضة البهية (راهنماى فارسى شرح لمعه) (فارس)

شرح فارسى : مرحوم مصنف مىفرماين : پس در صورت وجود عيب مشترى با جهل به عيب در موقع خريدن مخيّر است بين ردّ معامله و گرفتن ارش ، و ارش عبارت است از جزئى از ثمن كه نسبتش با ثمن مانند نسبت تفاوت بين دو قيمت مىباشد ( قيمت صحيح و قيمت معيب ) بنابراين مشترى همان نسبت تفاوت را از ثمنى كه به بايع داده ميتواند پس بگيرد . طرق تحصيل ارش شارح ( ره ) مىفرماين : براى تحصيل مقدار ارش ابتداء مبيع را با وصف صحت قيمت مىكنند و آن را محفوظ مىكنند ، سپس با وصف معيوب بودن قيمتش را بدست آورده و پس از آن نسبت بين دو قيمت را ملاحظه مىكنند و بعد به همان نسبت از ثمتيكه مشترى ببايع داده برمىگرداند . لازم به توجه است كه نفس تفاوت بين دو قيمت را از ثمن نبايد استرجاع نمود بلكه چنانچه گفتيم نسبت بين ايندو را بايد برگرداند زيرا اگر نفس تفاوت برگردد چه‌بسا ارش به مقدار تمام ثمن يا احيانا از آن بيشتر مىشود و لازمه آن اين است كه نزد مشترى ثمن و مثمن جمع شوند چنانچه در مثال ذيل چنين است : مشترى مبيع را به 50 تومان خريد بعد معلوم شد كه معيوب است ، سپس براى تحصيل مقدار ارش قيمت صحيح آن را در بازار جستجو نمود اهل خبره گفتند قيمتش با وصف صحت به 100 تومان يا