فروخت و سپس قبل از آنكه آن را به مشترى دهد نصفش بواسطه آفت سماوى تلف شد از باب [ التلف قبل القبض من مال بايعه ] نصف معامله منفسخ شده و قهرا نصف ثمن به مشترى برمىگردد و به اين ترتيب ثمن را در مقابل مبيع تقسيط مىكنند . قوله : او ظهر مستحقا : مثلا بايع دو جلد كتاب كه يكى از خود و ديگرى از آن ديگرى است به 1000 تومان فروخت بعد مالك بيع كتابش را اجازه نداد در صورتى كه قيمت دو كتاب باهم متساوى باشد حكم آن اين است كه نصف ثمن به مشترى برگشته و به اين ترتيب معامله تنصيف و ثمن تقسيط مىگردد . متن : و لو ظهر كذبه في الإخبار به قدر الثمن ، أو ما في حكمه أو جنسه ، أو وصفه ، أو غلطه ببينة ، أو إقرار تخير المشتري بين رده ، و أخذه بالثمن الذي وقع عليه العقد ، لغروره . شرح فارسى : مرحوم مصنف مىفرماين : اگر بعدا بر مشترى ظاهر شد كه بايع در اخبار به قدر ثمن يا آنچه در حكم آن است دروغ گفته و يا اشتباه نموده است حق خيار دارد . شارح ( ره ) مىفرماين : يعنى مخيّر است بين رد كردن مبيع يا آن را مجانا برداشته و ثمنى كه عقد بر آن واقع شده به بايع بدهد و جهت ثبوت اين تخيير اين است كه وى از ناحيه بايغ مغرور واقع شده يعنى گول خورده و بمقتضاى المغرور يرجع على من غرّه وى چنين حقى برايش ثابتست .