بىميل و بىرغبت كرده و بدين وسيله مانع از شهادتش گردد . شارح ( ره ) مىفرماين : مقصود مصنف از [ او يتعقّبه ] اين است كه بر قاضى مكروهست بدنبال كلام شاهد كلامى آورده تا بدينويسله سخن وى را تمام و كامل قرار دهد بطورى كه اگر كلام قاضى نباشد چه بسا شاهد به حالت ترديد مانده و نتواند به بقيّه كلامش ادامه دهد يا آنكه كلام ديگرى بدنبال شهادت شاهد بياورد ولو آنكه متمم آن نباشد و بهر تقدير بر قاضى تفوّه به اين سخنان مكروه است بلكه تكليف او اينست كه خود را از هرگونه سخن و صحبتى بازداشته تا شهادت و سخن شاهد باتمام رسيده و آنچه مىخواهد بگويد اداء نمايد ولو كلامش مفيد نبوده يا در اثناء سخنش به حالت ترديد بماند آنگاه پس از اتمام كلام وى به لازمه‌اش عمل كرده و بر آن اثرى اگر هست مترتّب كند . و منظور از [ او يرغّبه فى الاقامه ] اين است كه بر قاضى مكروه است وقتى شاهد را متردد و شاك در شهادت دادن مىبيند وى را تشويق و ترغيب به آن نمايد . قوله : ليجعله : تمام ما يشهد به : فاعل در [ ليجعله ] ضميرى است كه بقاضى راجع بوده و ضمير مفعولى آن به [ كلام ] عود مىكند و كلمه [ تمام ] به معناى [ متمم ] است . قوله : بحيث لولاه لتردد : ضمير در [ لولاه ] بكلام قاضى راجع بوده و فاعل در [ لتردد ] ضميرى است كه بشاهد عود مىكند . قوله : او اتى بغيره : فاعل در [ اتى ] به قاضى و ضمير در [ بغيره ] بكلام متمم عود مىكند .