على المنكر بالحق بنكوله ، لصحيحة محمد بن مسلم عن الصادق عليه السلام أنه حكى عن أمير المؤمنين عليه الصلاة و السلام أنه ألزم أخرس بدين ادعي عليه فأنكر و نكل عن اليمين فألزمه بالدين بامتناعه عن اليمين . شرح فارسى : مرحوم مصنف مىفرماين : و اگر منكر نكول نمود در اين صورت نيز قسم را به مدعى رد مىكنند ولى برخى در اينجا فرموده‌اند به مجرد نكول منكر بر عليه او و بر نفع مدعى حكم مىشود . شارح ( ره ) مىفرماين : مقصود از نكول منكر اين است كه نه خود قسم خورد و نه آن را به مدعى رد نمود يعنى وقتى به او قسم را عرضه كردند گفت : انا ناكل ( من از قسم نكول مىكنم ) يا بعد از اينكه قاضى بوى گفت قسمن بخور چنين گفت : لا احلف ( قسم نمىخورم ) و لا اردّ ( و آن را رد هم نمىكنم ) . و بهر تقدير مشهور در صورت نكول فرموده‌اند قسم را بمدعى بايد رد نمود البته پيش از آنكه قسم را بوى رد كند قاضى به منكر مىگويد قسم بخور و در غير اين صورت ترا ناكل قرار داده و قسم را به مدعى رد مىكنم . كه اين عبارت را بعقيده مشهور قاضى واجب است يك بار بمنكر بگويد و در صورتى كه نپذيرفت تا سه بار مستحب است و بهر تقدير مدعى اگر قسم مردوده را خورد حقّش ثابت و اگر نكول كرد چنانچه قبلا گفتيم دعوايش ساقط مىگردد .