سيد محمد جواد ذهنى تهرانى

158

المباحث الفقهية في شرح الروضة البهية (راهنماى فارسى شرح لمعه) (فارس)

بايد ملاحظه شود به اين معنا كه ابتداء عتق عبد واجب است و اگر از آن عاجز بود شصت روز ، روزه و در صورت عدم تمكّن از آن اطعام شصت فقير لازم مىباشد و اين قول منسوب به مرحوم سلّار است . و سپس شارح ( ره ) مىفرماين : بعضى از فقهاء كفّاره در ماه رمضان را ترتيبى مىدانند يعنى اوّل آزاد كردن بنده را واجب نموده و پس از عجز از آن شصت روز روزه ، و سپس در صورت عدم قدرت بر آن اطعام شصت فقير را لازم كرده‌اند ولى مشهور همان قول اوّل را كه مرحوم مصنّف به آن اشاره فرمود اختيار نموده و واجب تخييرى دانسته‌اند . مؤلف گويد : مرحوم علّامه در كتاب مختلف الشّيعه ص ( 55 ) فرموده : مشهور اين است كه كفّاره افطار در ماه رمضان آزاد كردن بنده يا روزه دو ماه پشت سر هم يا غذا دادن به شصت مسكين بنحو تخيير مىباشد چنانچه مرحوم شيخ مفيد و شيخ طوسى و ابن جنيد و صدوقان و سيّد مرتضى و ابو الصّلاح و سلّار و ابن البرّاج و ابن ادريس به آن قائلند . ولى مرحوم ابن ابى عقيل فرموده : كفّاره افطار آزاد كردن بنده است پس اگر او را نيافتند مىبايد دو ماه پشت سر هم روزه بگيرند و اگر از آن هم استطاعت نداشتند شصت مسكين را غذا دهند . و اين تعبير از ايشان دلالت مىكند كه وى به ترتيب قائل است و مرحوم شيخ در كتاب خلاف فرموده : در اين باب دو روايت است : ترتيب و تخيير و هيچيك را ترجيح