سيد محمد جواد ذهنى تهرانى
132
الكلام اللطيف في شرح التصريف (فارسى)
متن : تنبيه المرّة من مصدر الثلاثى المجرّد على فعلة بالفتح تقول : ضربت ، ضربة و قمت قومة . و ممّا زاد بزيادة الهاء كالاعطائة و الانطلاقة الّا ما فيه تاء التّأنيث منهما فالوصف بالواحدة كقولك : رحمته رحمة واحدة و دحرجته دحرجة واحدة و الفعلة بالكسر لنوع من الفعل تقول : هو حسن الطّعمة و الجلسة . ترجمه : تنبيه مصدر مرّه مصدر مرّه آنست كه بر تعداد وقوع فعل دلالت كند و آن از ثلاثى مجرّد بر وزن « فعله » بفتح فاء آيد مانند : ضربت ضربة ( زدم يك بار زدن ) و قمت قومة ( ايستادم يك بار ايستادن ) . و از فعليكه زائد بر سه حرف باشد مصدر همان باب را در نظر گرفته تنها يك تاء بآخرش اضافه مىكنند مانند اعطائة ( مصدر مرّه از باب افعال ) انطلاقه ( مصدر مرّه از باب انفعال ) مگر مصدرى كه خود تاء تأنيث داشته باشد كه در اين صورت براى مشخّص شدن مصدر مرّه صفت واحدة را بايد دنبالش آورد چنانچه مىگوئى : رحمته رحمة واحدة ( رحم كردم يك بار رحم نمودن ) و دحرجته دحرجة واحدة ( غلطانيدم يك بار غلطانيدن ) . مصدر نوعى مصدر نوعى آنست كه دلالت كند بر نوع انجام فعل و آن بر وزن