ابن عربى دربارهء غيب مىگويد : « هر آنچه را كه حق از تو پنهان كرد ، از جانب توست نه از جانب او . » علّامه طباطبايى در تفسير غيب مىگويد : « غيب خلاف شهادت است و منطبق بر امورى است كه تحت حواس در نمىآيند ؛ خداوند و آيات بزرگش از حواس ما غايبند . از جمله وحى ، كه در آيهء وَ الَّذِينَ يُؤْمِنُونَ بِما أُنْزِلَ إِلَيْكَ وَ ما أُنْزِلَ مِنْ قَبْلِكَ « 1 » به آن اشاره شده است . مراد از ايمان به غيب ، در برابر ايمان به وحى و يقين به آخرت و ايمان به خداوند است تا به‌واسطهء آن ، ايمان به اصول سه گانهء دين كامل شود . » علّامه در الميزان مبحث خاصى در باب ادراكات حسّى و معانى عقلى دارد كه به تأكيد بر وجود غيب پايان مىيابد . وى معتقد است ، وجود حقيقى ثابت است و حس همان وجود متغيّر است و تغيير آن صفت ثابت و دوام آن صفتى عارضى است . آن بحث پر است از معانى عميق و فايده‌هاى بديع ، و در برابر كسى كه مىداند چگونه آن را آشكار كند ، خودنمايى مىكند . سلطان محمّد گنابادى مىكوشد از غيب معنايى را استنباط كند كه به شيوهء عرفا نزديك است و سرشار از فايده و الهام . وى در بيان السعادة در تفسير قُلْ لا يَعْلَمُ مَنْ فِي السَّماواتِ وَ الْأَرْضِ الْغَيْبَ إِلَّا اللَّهُ « 2 » مىگويد : « آسمان بر هرچه كه بلندى و ارتفاع دارد و بر پايين‌تر از خود تأثيرگذار است ، اطلاق مىشود ؛ و زمين نيز بر آنچه كه پست است و تأثيرپذير . » اين دو معنا اختصاص به آسمان و زمين طبيعى ندارد ، بلكه مجموع عالم روح به اين معنا ، آسمان و مجموع عالم جسم ملكى ، ملكوتى - علوى و سفلى - زمين ؛ و غيب همان غيب است ، از نظر كسى كه آن غيب براى او غايب باشد ، چه براى ديگرى مشهود و حاضر باشد و چه نباشد . مراد از مَنْ فِي السَّماواتِ وَ الْأَرْضِ كسانىاند كه به حدودشان ، بىآن كه از حجاب تعيّنات خود خارج شوند ، محدود گردند . پس انسان ملكى ، كسى است كه تحت حدود ملك پنهان است و ادراكهاى او محدود به محسوسات مىباشد ؛ چون مدرك در ادراكش بايد از نسخ مدرك يا با آن متّحد باشد ؛ پس اگر مدرك ملكى باشد ، مدرك آن هم ملكى است ؛ و اين مدرك همهء آنچه كه در آسمانهاست مىباشد ، آسمانهاى طبيعى و آسمانهاى ارواح به نسبت به او غيبند ؛ و

--> ( 1 ) - بقره ( 2 ) آيهء 4 : و آنان كه بدانچه به سوى تو فرود آمده و به آنچه پيش از تو نازل شده است ايمان مىآورند . ( 2 ) - نمل ( 27 ) آيهء 65 : بگو : هر كه در آسمانها و زمين است - جز خدا - غيب را نمىشناسد .