كفر و ديوانگى است ؛ همچنين احترام به سرّ و تقدير خداوند كه در غير موضعش در ميان بندگان قرار گيرد ؛ مثل كسى كه دست را به جاى زبان در نطق و تبليغ به كار گيرد ؛ چون در آنچه كه مىگويد و قصد دارد ، حجّت نيست . اين اسرار همان امانتهاى خداوند است كه به بندگانش سپرده است و سفارش نموده كه به اهل آن برسد و از بيگانگان حفظ كنند . لذا در شرح آيهء إِنَّ اللَّهَ يَأْمُرُكُمْ أَنْ تُؤَدُّوا الْأَماناتِ إِلى أَهْلِها « 1 » گفته‌اند : اسرار همان امانتهايند و شايسته است كه تنها به اهل و شايستگانش برسد . در حديثى با اسنادى درست ، پيامبر ( ص ) مىفرمايد : « اگر ابوذر مىدانست در درون سلمان چه حكمتى وجود دارد ، او را تكفير مىنمود » و در روايتى هست ، « او را مىكشت . » در اصطلاحات الصوفيهء عبد الرزاق كاشانى كه يكى از فيلسوفان صوفى است ، مىخوانيم ، سرّ آن است كه خاصّ هر چيزى از حق است هنگام توجّه ايجادى كه اشاره كرده است : إِنَّما قَوْلُنا لِشَيْءٍ إِذا أَرَدْناهُ أَنْ نَقُولَ لَهُ كُنْ فَيَكُونُ « 2 » . لذا گفته شده است : حق تنها به حق شناخته مىشود و حق تنها به حق دوست داشته مىشود و تنها به وسيلهء حق طلب مىشود ، چون آن سرّ همان طلب براى حق و عاشق و عارف اوست . چنان كه حضرت ( ص ) فرموده است : « عرفت ربى بربّى . » ( پروردگارم را به واسطهء او شناختم ) . نزد اين صوفى و ابن عربى و ديگر بزرگان صوفيه معانى زيادى از سرّ وجود دارد كه بررسى آن به وقت بيشترى نياز است .

--> ( 1 ) - نساء ( 4 ) آيهء 58 : خدا به شما فرمان مىدهد كه سپرده‌ها را به صاحبان آنها رد كنيد . ( 2 ) - نحل ( 16 ) آيهء 40 : ما وقتى چيزى را اراده كنيم ، همين قدر به آن مىگوييم : « باش » ، بىدرنگ موجود مىشود .