بخل راغب در المفردات بخل را چنين تعريف كرده است : « امساك ورزيدن دستاوردهايى كه بازدارى آنها شايسته نيست و در برابر بخشش قرار مىگيرد . » مراد از آن ، خود انسان ، ديگران و حتّى حيوان است كه جايز نيست حقّ خوردن ، نوشيدن ، آسايش و نگاه‌دارى را از او منع كرد . در تعريف بخيل هم مىگويد : « كسى كه بخل از او زياد سر زند . » . در ادامه مىگويد : « بخل دو گونه است : بخل به درآمد و اندوخته‌هاى خود ، و بخل به درآمد و اندوخته‌هاى ديگران ؛ كه اين يكى زشت‌تر است ، دليل آن هم اين آيهء قرآن مىباشد : الَّذِينَ يَبْخَلُونَ وَ يَأْمُرُونَ النَّاسَ بِالْبُخْلِ « 1 » . » شريف جرجانى چند تعريف از بخل مىآورد كه هر يك معنايى متفاوت و متمايز از ديگرى دارد . در يك تعريف چنين مىگويد : « بهره‌مند نشدن از مال و ثروت خويش . » يعنى شخص خود را از بهره‌مندى مال شرعى خود و لذّت بردن از فعل طبيعى كه گريزى از آن نيست محروم سازد كه اگر آن كار را انجام ندهد دچار بيمارى مىگردد و به بدنش آسيب مىرسد ؛ مانند اين كه شخص خود را از برخى از غذاهاى خوب براى پرورش و رشد جسم محروم كند . در تعريفى ديگر مىگويد : « بخل يعنى ترك ايثار به هنگام نياز . » منظور وى اين است كه آدمى گرايش جدّى را پاسخ نگويد و نياز مهم را ناديده گيرد ، به اين تصوّر كه از

--> ( 1 ) - حديد ( 57 ) آيهء 24 : همانان كه بخل مىورزند و مردم را به بخل ورزيدن وامىدارند .