كريم زمانى جعفرى

63

فرهنگ لغات نهج البلاغه (فارسى)

اخْلى : خالى كرد ، خالى يافت . مص . اخلاء ر . خ ل و - اخلى ، فعل ماضى مفرد مذكر غايب از باب افعال است . فقد اخلى منه . خ 1 ص 24 س 2 اخَوات : م . اخت : خواهر . ر . ا خ و فانتظروا اخواتها . خ 437 ص 1292 س 8 اخْوَف : ترسناكتر . ر . خ و ف - اخوف ، بر وزن افعل ، صفت تفصيلى است . در اين جا چون مضاف است به صفت عالى ( ترسناكترين ) دگرگون شده است . ان اخوف ما اخاف . خ 28 ص 98 س 11 ان اخوف ما اخاف . خ 42 ص 127 س 7 اخْياف : م . خيف : سياه بودن يك چشم و زاغ بودن چشم ديگر يك شخص . ر . خ ى ف - ابن ابى حديد گويد : اخياف الهمم يعنى اراده‌هاى گوناگون . و اصل آن از خيف است و خيف به معنى اينست كه كسى يك چشمش زاغ و چشم ديگرش سياه باشد . و لذا از اين كلمه معنى گونه گونى و اختلاف مستفاد شد . اخياف الهمم . خ 90 ص 250 س 16 اخْيَب : نوميدتر . ر . خ ى ب - اخيب ، بر وزن افعل ، صفت تفصيلى است . در ص 1287 س 1 به معنى صفت عالى ( ) آمده است . فاز و اللّه بالسهم الاخيب . خ 29 ص 103 س 5 و اخيبهم سعيا . ك 422 ص 1287 س 1 اداح : م . ادحىّ : جاى تخمگذارى شتر مرغ در خاك كه با پاهايش خاك را مىگسترده . - اداح ، در اصل ، اداحى بوده است . ر . د ح و كقيض بيض مى اداح . خ 165 ص 540 س 4 ادارى : مدارا كنم ، نرمش نشان دهم . مص . مداراة ر . د ر ى - ادارى ، فعل مضارع متكلم وحده از باب مفاعله است .