الشيخ رسول جعفريان

662

تاريخ سياسى اسلام (سيره رسول خدا ص) (فارسى)

يكى ديگر از سرايا سريه علقمة بن مجزِّز مُدْلجى است . واقدى مىگويد : خبرى به رسول خدا صلى الله عليه و آله و سلم رسيد كه مردم شعيبيه ( در فاصلهء 68 كيلومترى جنوب جده در ساحل دريا ) كشتىهايى را ديده‌اند كه گروهى حَبَشىها بر آنها سوار بوده‌اند . حضرت علقمه را به همراه سيصد نفر بدان سوى فرستاد . او تا جزيره‌اى ميانهء دريا رفت ، اما كسى را نديد . گروهى از سپاه وى قصد بازگشت داشتند . او اجازه داد تا به مدينه بازگردند و عبد الله بن حذافه را فرماندهء آنان كرد . اين گروه براى پخت و پز غذا آتشى روشن كرده اطراف آن نشستند . عبد الله بن حذافه گفت : مگر من فرماندهء شما نيستم و مگر نه اين است كه بايد از من اطاعت كنيد ؟ من دستور مىدهم در اين آتش برويد . برخى ارادهء رفتن در آتش را كردند . عبد الله كه وضع را چنان ديد گفت : بنشينيد ، من مزاح كردم . وقتى به مدينه بازگشتند و رسول خدا صلى الله عليه و آله و سلم خبر اين ماجرا شنيد ، فرمود : « مَنْ أمَرَكم بِمَعْصيةٍ لا تُطيعُوه ، كسى كه شما را به معصيتى فرمان دهد او را اطاعت نكنيد . « 1 » » گويا منشأاين كلام رسول خدا صلى الله عليه و آله و سلم كه فرمود : « لا طاعة لِمخلوق فى معصية الخالق » همين رخداد بوده است . يكى ديگر از سرايا ، سريه عُيَيْنة بن حِصْن به سوى طايفهء بنى تميم بود . اين قبيله از قبايل حجاز و بعدها عراق بوده و در تحولات دورهء خلفا نقش شناخته شده‌اى دارد . ماجرا از اين قرار بود كه رسول خدا صلى الله عليه و آله و سلم پس از فتح مكه ، براى نخستين بار گروهى را براى جمع آورى زكات به سوى قبايل مسلمان فرستادند . از جمله سه نفر براى جمع آورى زكاتِ بنى كعب كه از خزاعيان بودند ، بدان سوى حركت كردند . در آن زمان طوايفى از بنى تميم در نزديكى سرزمين آنها سكونت داشتند ، در حالى كه هنوز بر شرك خويش باقى بودند . زمانى كه خزاعه زكات خود را جمع كردند و خواستند تا به نمايندگان رسول خدا صلى الله عليه و آله و سلم بدهند ، بنى تميم مانع شدند . آنان آمادهء جنگ شده ، شمشير كشيده و گفتند : اجازه نخواهند داد حتى يك شتر به عنوان زكات برده شود . مأمور اخذ زكات كه بُسْر بن سفيان بود ، احساس كرد كه ماندن در آنجا نتيجه‌اى جز كشته شدنش ندارد ، لذا به سرعت به مدينه بازگشت . رسول خدا صلى الله عليه و آله و سلم عيينة بن حصن را همراه پنجاه سوار به سراغ آنان فرستاد . آن‌ها وضع را چنين ديدند ، به درست خزاعه منطقه را ترك كردند . عيينه به تعقيب بنى تميم رفته و در يك لحظه به آنان حمله كرد . بسيارى از مردان گريختند اما شمارى زن و كودك و چند

--> ( 1 ) . المغازى ، ج 3 ، صص 984 - 983 ؛ السيرة النبويه ، ابن هشام ، ج 4 ، ص 640 ، در نقل ابن اسحاق اشاره به آمدن حبشى هانشده است .