الشيخ رسول جعفريان

659

تاريخ سياسى اسلام (سيره رسول خدا ص) (فارسى)

بَيْتى ، مسأله را به وحى مربوط دانسته است . « 1 » اصولى كه اعلام شد يكى آن بود كه از سال آينده هيچ مشركى حق شركت در اعمال حج را ندارد . دوم آن كه هيچ كس حق ندارد تا در مسجد بطور عريان طواف كند . هركس عهدى با پيامبر صلى الله عليه و آله و سلم دارد عهدنامه‌اش تا پايان مدت آن اعتبار دارد . همچنين تأكيد شد كه تنها مؤمن داخل بهشت مىشود . بدين ترتيب زمينهء برچيده شدن شرك در حجاز و به تدريج جزيرة العرب فراهم شد . در آيات سورهء برائت آمده بود كه مشركين چهار ماه فرصت دارند تا دربارهء جنگ با مسلمانان يا پذيرش اسلام تصميم بگيرند ، پس از آن شرك مىبايد از بين رفته و بطور كامل نابود شود . اسلام براى اهل كتاب اين حق را قائل است كه در جامعهء اسلامى و در كنار امت اسلامى با يكديگر زندگى كنند ، اما براى مشركينِ بت پرست ، چنين حقى را نمىپذيرد . در نخستين آيات سورهء توبه به صراحت از شرك اعلام بيزارى شده است : « خدا و پيامبرش بيزارند از مشركانى كه با آنها پيمان بسته‌ايد . پس چهار ماه به شما « 2 » مهلت داده شد كه در اين سرزمين سير كنيد ، وبدانيد كه از خدا نتوانيد گريخت ، و اوست كه كافران را رسوا مىكند . و در روز حج بزرگ از جانب خدا و پيامبرش به مردم اعلام مىشود كه خدا و پيامبرش از مشركان بيزارند . پس اگر توبه كنيد برايتان بهتر است ، ولى اگر سرپيچى كنيد بدانيد كه از خدا نتوانيد گريخت ، و كافران را به عذابى دردآور بشارت ده . مگر آن گروه از مشركان كه با ايشان پيمان بسته‌ايد و در پيمان خود كاستى نياورده‌اند و با هيچ كس ، بر ضد شما همدست نشده‌اند . با اينان به پيمان خويش تا پايان مدتش وفا كنيد ، زيرا خدا پرهيزگاران را دوست دارد . و چون ماه‌هاى حرام [ رجب ، ذى قعده ، ذى حجه و محرم ] به پايان رسيد ، هر جا كه مشركان را يافتيد بكشيد و بگيريد و به حبس افكنيد و در همه جا به كمينشان نشينيد . اما اگر توبه كردند و نماز خواندند و زكات دادند ، از آنها دست برداريد ، زيرا خدا آمرزنده و مهربان است . و هر گاه يكى از مشركان به تو پناه آورد ، پناهش ده تا كلام خدا را بشنود ، سپس به مكان امنش برسان ، زيرا اينان مردمى نادانند . » « 3 » در ادامه ، خداوند مسلمانان را به شدت بر ضد مشركانى كه پيمان خود را نقض

--> ( 1 ) . بحثهاى كلامى و رد و ايرادهاى مربوط به « حديث البراءة » را ابن ابى الحديد در شرح نهج البلاغه ، ج 17 ، صص 201 - 195 ، از قول موافقان و مخالفان آورده است . ( 2 ) . از ادامهء آيات روشن مىشود كه مقصود مشركانى است كه پيمان بسته و نقض عهد كرده‌اند . ( 3 ) . زمانى ديگر رسول خدا صلى الله عليه و آله و سلم براى وفد جذام نوشتند : هركس مسلمان شود در حزب خداوند است و اگر از پذيرش اسلام سرباز زند ، دو ماه امنيت دارد ( طبقات الكبرى ، ج 1 ، ص 354 ) ؛ قاعدتاً اين فرصتى براى تأمل بيشتر بوده است .