الشيخ رسول جعفريان
585
تاريخ سياسى اسلام (سيره رسول خدا ص) (فارسى)
در برابر رسول خدا صلى الله عليه و آله و سلم نيز نخستين بار خراش بن اميه را براى تفهيم درخواست خود نزد قريش فرستاد ، اما عكرمة بن ابى جهل شتر خراش را كه متعلق به رسول خدا صلى الله عليه و آله و سلم بود كشت . او توانست با حمايت احابيش جان خود را نجات دهد . « 1 » رسول خدا صلى الله عليه و آله و سلم از عمر خواست تا به مكه رفته با قريش سخن بگويد . او گفت : از قريش بر جان خود هراس دارد ، زيرا قريش با وى دشمنى دارند و كسى از بنى عدى در مكه از او دفاع نمىكند . « 2 » رسول خدا صلى الله عليه و آله و سلم چيزى نگفت و عمر خود ، عثمان را - با توجه به آن كه خويشانش از بنى اميه در مكه بودند - معرفى كرد . آن حضرت از عثمان خواست نزد قريش رود و بگويد ما براى جنگ نيامدهايم ، بلكه براى تعظيم خانهء خدا آمده و پس از قربانى شترانمان شهر را ترك خواهيم كرد . عثمان در بلدح با قريش برخورد . پيام رسول خدا صلى الله عليه و آله و سلم را به قريش رساند و از جمله آن كه شما را نيز به ستوه آورده و برگزيدگانتان را از بين برده است . قريش گفتند كه از همانجا بازگرد و به محمد صلى الله عليه و آله و سلم بگو : آنان اجازه نخواهند داد تا او وارد مكه شود . در اين لحظه ابان بن سعيد بن عاص از اشراف مكه به دو پناه داد و براى حفظ جان او ، پشت سر وى سوار اسب شد و او را به مكه آورد . عثمان با تك تك اشراف مكه سخن گفت ، اما اقدام عثمان نيز حاصلى در بر نداشت . گفتهاند كه عثمان سه روز در مكه براى دعوت قريش به پذيرش صلح ماند . با اين حال دقيقاً روشن نيست چرا و چگونه قريش او را سه روز در شهر آزاد گذاشتهاند . قاعدتاً يا او علاقمند بود تا با اقوام خود ديدارى تازه كند ، كماآن كه برخى از مسلمانان ديگر نيز براى ديدن خويشان از رسول خدا صلى الله عليه و آله و سلم اجازه گرفتند ، يا آن كه قريش او را به زور نگاه داشتهاند . فرض دوم قابل قبول نيست ، چون او از خاندان بنى اميه بود ، و مدافعان فراوانى در شهر داشت . به علاوه ، همانگونه كه گذشت ، وى در به دو ورود در پناه ابان بن سعيد بن عاص قرار گرفت . « 3 » واقدى نام ده نفر از مهاجرانى را كه براى ديدن خانوادهء خويش به درون شهر رفتند ياد مىكند . « 4 » به درازا كشيدن ماجراى عثمان ، همراه با رسيدن برخى اخبار نگران كننده دربارهء
--> ( 1 ) . السيرة النبويه ، ابن هشام ، ج 3 ، ص 314 ؛ سبل الهدى والرشاد ، ج 5 ، ص 77 ( 2 ) . السيرة النبويه ، ابن هشام ، ج 3 ، ص 315 ؛ عيون التواريخ ، ج 1 ، ص 241 ( 3 ) . عيون التورايخ ، ج 1 ، ص 241 ؛ المصنف ، ابن ابى شيبه ، ج 7 ، ص 386 ؛ او تصريح مىكند كه عثمان براى مذاكره با دشمن به مكه نرفت بلكه براى رساندن پيغام رسول خدا صلى الله عليه و آله و سلم به مسلمانانى كه در مكه گرفتار بودند ، به مكه رفت . ( 4 ) . المغازى ، ج 2 ، ص 603 - 602 ؛ امتاع الاسماع ، ج 1 ، ص 290