غزوهء بنى النضير دومين برخورد رسول خدا صلى الله عليه و آله و سلم با يهوديان ، برخورد با طايفهء يهودى بنى النضير بود . در مباحث گذشته به ديدگاههاى قرآن دربارهء يهوديان اشاره كرده‌ايم . حاصل آن بحثها آن كه قرآن ، يهوديان را پس از مشركان ، بدترين دشمنان مؤمنان مىداند ، در حالى كه از مسيحيان به نرمى سخن مىگويد . « 1 » طبيعى است كه يهوديان هيچ فرصتى رابراى نابودى اسلام و رسول خدا صلى الله عليه و آله و سلم از دست نمىدادند ؛ در عين حال ، به دليل آن كه در اقليت بودند در همان آغاز هجرت رسول خدا صلى الله عليه و آله و سلم معاهدهء صلحى را با آن حضرت پذيرفته بودند . سه طايفهء يهودى بنى قَيْنُقاع ، بنى النضير و بنى قريظه تقريباً در يك مثلثى شكل در سمت شمال شرقى محلهء قبا زندگى مىكردند . بنى نضير نزديكترين طايفه به محل قبا بودند . زمان برخورد با بنى النضير و اخراج آنها به روايت واقدى ربيع الاول چهارم هجرى ( سى و هفتمين ماه هجرت ) بوده است . اما ابن شهاب زهرى معتقد بوده است كه واقعهء اخراج بنى النضير بعد از بدر و پيش از احد بوده است . « 2 » در علت برخورد رسول خدا صلى الله عليه و آله و سلم با بنى النضير گفته شده است كه عمرو بن اميه يكى از اصحاب بيان رسول خدا صلى الله عليه و آله و سلم در راه بازگشت از بئرمعونه دو تن از افراد قبيلهء بنى عامر را به قتل آورد . اين قبيله عامل كشتن اصحاب رسول خدا صلى الله عليه و آله و سلم در رجيع بودند . اين در حالى بود كه آن دوتن از رسول خدا صلى الله عليه و آله و سلم « امان و عهد » داشتند . « 3 » اندكى نگذشت كه عامربن طفيل رسول نزد آن حضرت فرستاد و درخواست ديه كرد . آن حضرت تصيم گرفت تا براى پرداخت ديه از بنى النضير كه همپيانان بنى عامر بودند استمداد جويد ! لذا همراه تنى چند از اصحاب به محلهء قبا آمده نماز خواند و سپس نزد يهوديان بنى النضير رفت . آنها كمك در پرداخت ديه را پذيرفتند . در اين حال تنى چند از سران يهود ، چنين تصور كردند كه فرصت مناسبى براى كشتن پيامبر صلى الله عليه و آله و سلم كه كنار ديوار قلعهء آنان نشست بودند دارند . نظر آنان اين بود كه باكشتن وى ، اصحابش متفرق شده ، قريشىها به مكه باز

--> ( 1 ) . مائده ، 82 ( 2 ) . دلائل النبوه ، بيهقى ، ج 3 ، صص 176 ، 354 ؛ استاد ما علامه سيدجعفر مرتضى - حفظه الله و ابقاه - رأى دوم را پذيرفته و شواهدى براى اثبات آن اقامه كرده است ؛ نك : الصحيح من سيرة النبى صلى الله عليه و آله و سلم ، ج 6 ، صص 39 - 34 ؛ حقيقت آن است كه شواهد ذكر شده كافى نيست . ابن شهاب به استناد در روايتى از عايشه چنين عقيده‌اى داشته است در حالى كه عروة بن زبير ، ابن سحاق ، موسى بن عقبه ، عاصم بن عمرو بن قتاد ، و محمدبن عمر واقدى كه اركان مغازى هستند ، همگى معتقدند كه غزوهء بنى النضير پس از احد بوده است ؛ دلائل النبوه ، ج 3 ، ص 180 ، 183 ؛ شعر سماك يهودى نير كه در رثاى بنى النضير گفته شده حكايت از آن دارد كه واقعهء مزبور پس از احد بوده است . ( 3 ) . السيرة النبويه ، ابن هشام ، ج 3 ، ص 186