الشيخ رسول جعفريان

503

تاريخ سياسى اسلام (سيره رسول خدا ص) (فارسى)

3 - برخورد با يهود بنى قَيْنُقاع حادثهء ديگر پس از بدر ، جنگ با طايفهء يهودى بنى قَيْنُقاع بود . اين طايفه يهود در داخل مدينه و در حد فاصل حرّهء شرقى و غربى زندگى مىكردند و از طوايف قدرتمند يهود بودند . آنان هيچگونه مزرعه و كشت و زرعى نداشته و كارشان زرگرى و صنعتگرى بود . « 1 » يهوديان مزبور در شمار كسانى بودند كه در قرارنامه يا آنچه صحيفه ناميده شده ، حضور داشتند و متعهد به انجام آن بودند ، چند نفر از آنان نيز به ظاهر مسلمان شدند اما در سلك منافقان بودند . « 2 » به روايت واقدى ، رسول خدا صلى الله عليه و آله و سلم كه پس از بدر احساس كرد آنان قصد فتنه‌گرى دارند ؛ فراهمشان آورده از ايشان خواست تا اسلام را بپذيرند چه بسا آنچه بر قريش رفته ، بر سر آنان بيايد . بنى قينقاع گفتند كه تو با عده‌اى جاهل به نبرد درگير شده‌اى ، ما « بنى الحرب » هستيم . يك بار نيز زنى كه همسر يكى از انصار بود در بازار بنى قينقاع نشسته بود ، فردى يهودى پايين پيراهن وى را به بالا سنجاق كرد . بر سر اين ماجرا يك يهودى و يك مسلمان كشته شدند . اين اقدام كه نشانگر آغاز فتنه‌گرى يهود بود ، ترس از يك خيانت بزرگتر را نويد مىداد . آيه‌اى از سورهء انفال - كه درست پس از بدر نازل شده - مسألهء ترس از خيانت را مطرح و تكليف رسول خدا صلى الله عليه و آله و سلم را دربارهء آن آشكار كرد : « اگر مىدانى كه گروهى در پيمان خيانت مىورزند ، به آنان اعلام كن كه همانند خودشان عمل خواهى كرد ؛ زيرا خدا خائنان را دوست ندارد » . « 3 » واقدى مىگويد : همين آيه سبب شد تا رسول خدا صلى الله عليه و آله و سلم به سراغ اين طايفه برود . « 4 » قلعهء بنى قنيقاع پانزده روز در محاصره بود تا آن كه پذيرفتند تا هر آنچه رسول خدا صلى الله عليه و آله و سلم حكم كند ، بپذيرند . يهوديان تسليم شدند و رسول خدا صلى الله عليه و آله و سلم فرمود تا آنان را در بند كنند . حادثهء مزبور در روز شنبه ( ! ) در نيمه شوال آغاز شده و در روز آغازين ماه ذى قعدهء سال دوم هجرت پايان يافت . طايفهء بنى قينقاع در جاهليت همپيمان خزرج بود . در اين لحظه مسلمانان مؤمن ، به خاطر اسلام ، از هر پيمانى كه در جاهليت داشتند دست كشيدند اما عبد الله بن ابى منافق خزرجى به رسول خدا صلى الله عليه و آله و سلم اعتراض كرده و گفت كه اينان

--> ( 1 ) . المغازى ، ج 1 ، ص 179 ؛ انساب الاشراف ، ج 1 ، ص 309 ( 2 ) . انساب الاشراف ، ج 1 ، ص 285 : يكى از آنان مالك بن ابى قوقل بوده كه خبر چين يهوديان نزد رسول خدا صلى الله عليه و آله و سلم بوده است . ( 3 ) . انفال ، 58 ( 4 ) . المغازى ، ج 1 ، ص 177 ؛ و نك : طبقات الكبرى ، ج 1 ، ص 29 ؛ انساب الاشراف ، ج 1 ، ص 309