پيروزى شگفت‌آور و تعيين كنندهء مسلمانان خاتمه يافت . اين در حالى بود كه چهارده تن از مسلمانان در اين جنگ به شهادت رسيدند . « 1 » رسول خدا صلى الله عليه و آله و سلم فرمود كه شيطان آن اندازه كه در اين روز حقير و كوچك و ذليل شده - بجز غضب شيطان در روز عرفه در هنگام نزول رحمت و بخشش خداوند از گناهان بزرگ - هيچ چنين نشده بود . « 2 » و در جاى ديگر فرمود : بدر نخستين غزوه‌اى بود كه خداوند مسلمانان را در آن عزت بخشيده و مشركان را ذليل كرد . « 3 » غنايم جنگ بدر بيش از يكصد و پنجاه شتر ، ده اسب و مقدارى چرم و پارچه و ابزارآلات جنگى بود . افراد جز آنچه از وسايل شخصى افراد كشته شده به دست خود ، بر مىداشتند ، سهمى نيز در تقسيم كلّى غنايم گرفتند . از آيات قرآن و نيز اخبار تاريخى چنين به دست مىآيد كه در تقسيم غنايم اختلافاتى به وجود آمده است . اين امر طبيعى بود ؛ زيرا به هر روى تا آن زمان قانون معينى براى اين كار وجود نداشت ؛ علاوه بر آن حتى در ميان چنين مؤمنانى ، انگيزه‌هاى مالى نيز بطور محدود مىتوانست سبب اختلاف شود . روشن بود كه با حضور رسول خدا صلى الله عليه و آله و سلم و نزول آيات در اين باره ، به سرعت اختلاف مزبور حل شد . رسول خدا صلى الله عليه و آله و سلم براى كسانى نيز كه به جاى خويش در مدينه نصب كرده و نيز فردى كه او را بر منطقهء قبا جانشين خويش كرده بود ، سهمى از غنايم پرداختند . سعد بن عباده نيز كه در كار تحريك انصار براى شركت در اين واقعه نقش داشته و اندكى پيش از آمدن ، به دليل مارگزيدگى نتوانست حضور يابد ، سهم خويش را دريافت كرد . چند نفر ديگر نيز كه به دليل تعقيب كاروان يا دلايل ديگر نتوانسته بودند در نبرد شركت كنند ، سهم خويش را گرفتند . « 4 » گفته شده كه رسول خدا صلى الله عليه و آله و سلم سهمى نيز براى جعفر بن ابى طالب كه در حبشه بود قرار داد . اصطلاح انفال براى نخستين بار بر غنايم اين جنگ اطلاق گرديد . در واقع اين غنايم نخستين اشيايى بودند كه نام انفال به عنوان اموال عمومى به آنها داده شد . افراد دربارهء اثاثيهء بر جاى مانده ، با يكديگر اختلاف كردند و مرتب نزد رسول خدا صلى الله عليه و آله و سلم مىآمدند تا مشكل آنها را حل كند ؛ آيهء نخستِ سورهء انفال حكايت از اين سؤال داشته و خداوند

--> ( 1 ) . الطبقات الكبرى ، ج 1 ، ص 18 - 17 ؛ شش نفر از مهاجران و هشت نفر از انصار . در اين جنگ اندكى بيش از شصت مهاجر و نيز اندكى بيش از دويست و چهل انصارى شركت داشتند ؛ نك : الطبقات الكبرى ، ج 1 ، صص 20 - 19 ؛ و گفته‌اند كه در اين جنگ تنها قريش يا همپيمان آنان يا موالى آنها و نيز انصار يا همپيمان و يا موالى آنها شركت داشته و جز آنان كسى در اين واقعه نبوده است ؛ نك : انساب الاشراف ، ج 1 ، ص 290 ( 2 ) . المغازى ، ج 1 ، ص 78 ( 3 ) . المغازى ، ج 1 ، ص 21 ( 4 ) . المغازى ، ج 1 ، ص 101