كفايت مىكنند . اگر به سلطنت برسد ، قريش در سلطنت برادرزادهء خود بهره‌مند خواهد بود و اگر به راستى رسول خدا باشد قريش نيك بخت‌ترين مردم خواهند بود . « 1 » ابوجهل در برابر او ايستاده و عامر بن حضرمى ، برادر شخص مقتول در نخله را تحريض كرد تا عتبة بن ربيعه را كه همپيمان برادرش بود ، از بازگشت منع كند . او همچنين مخالفين را به ترس متهم مىكرد و با تحريك رگ جنگى عربى ، آنان را به ورطهء هلاكت افكند . « 2 » عامر حضرمى نخستين حمله را به صفوف مسلمانان كرد و بدين ترتيب قريش آغازگر جنگ شد . او در جنگ با يكى از مسلمانان به نام مِهْجَعْ وى را به شهادت رساند . بنابراين ترديدى نيست كه قريش بر اين جنگ اصرار داشته و جنگ را شروع كرده است . مسبّب و باعث آتش افروزى نيز ابوجهل بوده همانگونه كه قبلًا اشاره شد قريش در مجموع ، تمايل چندانى به جنگ نداشته و اصولًا قريشيان در سالهاى اخير حياتشان ، به دليل اشتغال به تجارت و نقش و موقعيت برتر معنويشان ، چندان اهل جنگ نبوده‌اند . به هر روى دشمن به جلو آمد و عُتْبة بن ربيعه كه گرفتار نيشهاى تند قريش و در رأس آنان ابوجهل شده بود ، به ميدان آمده مبارز خواست . مسلمانان وظيفه داشتند تا زمانى كه دشمن آنان را محاصره نكرده ، شمشير نكشند و تنها با كمانهاى خود ، آمادهء تيراندازى باشند . « 3 » اسود بن ابى اسود مخزومى به سوى حوضچهء آب آمد و گفت : با خدايش عهد كرده يا از آن بنوشد ، يا آن را منهدم كند و يا در اين راه كشته شود . در آن لحظه ، كه جنگ آغاز شده بود ، حمزه در برابرش برآمد و ضربتى به پايش نواخت او خود را در حوضچه انداخت و با پاى سالمش به انهدام آن پرداخت . حمزه بر سر او آمده به قتلش آورد . « 4 » بر پايهء سنت عربى ، جنگ با مبارزه طلبيدن فردى آغاز شد . سه تن از قريش شيبه ، عتبه ، و فرزند وى وليد ، در برابر سه تن از بنى هاشم قرار گرفتند . پيش از برخاستن بنى هاشم سه نفر از انصار در برابر آن سه نفر قرار گرفتند ؛ به نقل ابن سعد ، گويا رسول خدا صلى الله عليه و آله و سلم نمىخواست در اولين برخورد مشركان با مسلمانان ، انصار طرف ماجرا قرار گيرند . حمزه ، على عليه السلام و عبيدة بن حارث ؛ حمزه و على عليهما السلام عُتبه و وليد فرزند عتبه را كشتند ، شيبه ضربتى بر پاى عبيده زد و آن را قطع كرد . « 5 » آنگاه على و حمزه به يارى عبيده شتافتند و شيبه را

--> ( 1 ) . المصنف ، عبد الرزاق ، ج 5 ، ص 350 ( 2 ) . المغازى ، ج 1 ، صص 63 و 64 ؛ السيرة النبويه ، ابن هشام ، ج 1 ، صص 622 و 623 ؛ سبل الهدى والرشاد ، ج 4 ، صص 52 و 53 ( 3 ) . المغازى ، ج 1 ، ص 67 و 68 ( 4 ) . المغازى ، ج 1 ، ص 68 ؛ السيرة النبويه ، ابن هشام ، ج 1 ، ص 624 ( 5 ) . عبيده در لحظهء شهادت ، خود را مصداق شايسته يكى از اشعار ابوطالب عليه السلام خطاب به مشركان دانسته كه واقدى آن را آورده ( المغازى ، ج 1 ، ص 70 ) : سوگند به خانهء خدا دروغ مىگوييد ما محمد را رها نمىكنيم تا آن كه براى او نيزه بزنيم و تير بياندازيم ؛ او را تسليم نمىكنيم تا بر گرد او كشته شويم ؛ و در راه او از فرزندان و همسران خود خواهيم گذشت عبيده در راه بازگشت در منطقهء صفرا ، شهيد شد ، نك : سبل الهدى والرشاد ، ج 4 ، ص 96 ، سه نفر از انصار در برابر آن سه نفر قرار گرفتند ؛ به نقل ابن سعد ، گويا رسول خدا صلى الله عليه و آله و سلم نمىخواست در اولين برخورد مشركان با مسلمانان ، انصار طرف ماجرا قرار گيرند . الطبقات الكبرى ، ج 1 ، ص 17 ؛ سبل الهدى والرشاد ، ج 4 ، ص 57