الشيخ رسول جعفريان
441
تاريخ سياسى اسلام (سيره رسول خدا ص) (فارسى)
در اين امّت واحده « مسلمانان بر دين خود و يهوديان نيز دين خود را خواهند داشت . » اين تأمين عمومى در صورتى است كه « افراد دچار ظلم و خطايى نشوند ، در آن صورت جز خود و اهل بيت خويش را نابود نخواهند كرد . برّ و نيكى بايد مانع گناه باشد . مولاى بنى ثعلبه و مشاوران و نزديكان ( بطانه : صاحب سرّ ) يهود نيز در اين معاهده داخل هستند و هيچ كس جز به اذن محمد صلى الله عليه و آله و سلم از آن خارج نخواهد شد » ؛ « حتى از قصاص در يك جراحت ( ساده ) نيز گذشت نخواهد شد و كسى كه ديگرى را بكشد ( به صورت فتك : يعنى پنهان شدن و بهطور ناگهانى كسى را كشتن ) به فتك كشته خواهد شد . البته اگر كسى ظلم كرد ، خارج از اين قرارنامه بوده و مورد فتك واقع خواهد شد . » اين بدان جهت بود كه همه تأمين كامل داشته باشند ، به ويژه سخن نخست كه از قصاص جراحت كوچكى نيز گذشت نخواهد شد ، براى تأكيد بر اين تأمين عمومى بود . استثناى به ظلم نيز خود عاملى براى تهديد ( يهود ) به ظلم و تجاوز بود . « خداوند بر اين صحيفه ناظر است . يهود مخارج خود را متقبل شده و مسلمانان نيز ، و با هركس كه با اهل اين صحيفه به جنگ برخيزد به يكديگر كمك خواهند كرد ؛ و در ميانشان نصيحت و صلح حاكم خواهد بود و نيكى مانع از گناه است . با گناه كسى ، همپيمان او مؤاخذه نخواهد شد و به مظلوم كمك خواهد شد و مسلمانان و يهوديان ، تا وقتى در جنگ هستند مخارج خود را تأمين خواهند كرد « ؛ اين تأكيد ، در ارتباط با يهوديان كه به عهد شكنى شهره بودند اهميت داشت . « يثرب براى اهل اين صحيفه ، حرم خواهد بود » . اين امر جز اثبات حرم بودن مدينه بدين معنى بود كه در هيچ شرايطى نبايد جنگى ميان دو گروه روى دهد . نكتهء ديگر آن كه « پناهنده مثل خود فرد بوده ، و مورد اضرار واقع نخواهد شد » . « در ميان اهل اين صحيفه [ پذيرندگان آن ] اگر حادثهاى روى دهد كه ترس ( ايجاد ) فتنه از آن باشد ، ( براى حل آن ) ، به خدا و رسول صلى الله عليه و آله و سلم ارجاع داده خواهد شد . خداوند با كسى است كه اين صحيفه را حرمت بدارد . » « يهوديان با قريش و كسانى كه آنها را نصرت دهند ، تجارت نخواهند كرد و ( همراه مسلمانان ) با كسى كه به يثرب حمله كند خواهند جنگيد . اگر هر كدام از مسلمانان يا يهود طرف ديگر را به پيمان صلح با همپيمانان خود فرا خواند او قبول خواهد كرد مگر آنكه آن همپيمانان در جنگ با دين ( و مسلمانان ) باشند . هر جمعيتى صاحب ديارى است كه در آن سكونت دارد . اين كتاب ، از ظالم و خطاكار حمايت نخواهد كرد . هركس از مدينه بيرون رود يا در آن بماند ايمن خواهد بود . خدا و رسول ، پناه دهندهء هر نيكوكار و پرهيزگارى هستند مگر آنكه از او ستم يا خطايى سر زند . » اين « صحيفه » مىتوانست كمك بزرگى به دولت جديد التأسيس باشد . بخش عمدهاى