پيش از هجرت رسول خدا صلى الله عليه و آله و سلم ، اين منطقه يا به قولى ، بخشى از آن را يثرب مىناميدند كه معناى خوبى نداشت . « 1 » پس از ورود آن حضرت ، نام شهر به عنوان مدينة الرسول تغيير يافت به همين مناسبت نامهاى زيباى ديگرى هم مانند طَيْبه « 2 » براى آن انتخاب كردند . رسول خدا صلى الله عليه و آله و سلم در روز جمعه از قبا حركت كرده و در منطقه وادى رانوناء نماز جمعه را برگزار اقامه كرد . برخى از مورخان اين نماز را اولين نماز جمعه دانسته‌اند ، اما برخى ديگر گفته‌اند كه در قبا نيز نماز جمعه برگزار شده بود . « 3 » در واقع اگر ايام ماندن در قبا بيش از پنج روز و يا آنچنان كه برخى گفته‌اند بيست و سه روز باشد ، طبعاً نماز جمعه در قبا برگزار مىشده است . به هر صورت ، بعدها در « وادى رانوناء » در محلى كه آن حضرت نماز جمعه خواند ، مسجدى با نام « مسجد الجمعه » ساخته شد كه اكنون نيز به شكل زيبايى بازسازى شده است . تمامى منابع در اين امر متفق‌اند كه رسول خدا صلى الله عليه و آله و سلم تصميم براى انتخاب محل اقامت را مستقيم نگرفتند ، بلكه در برابر درخواستهاى متعدد طوايف مختلف انصار كه خواستار توقف آن حضرت نزد خود بودند مىفرمودند : هر كجا كه شترشان توقف كند همانجا اقامت خواهند گزيد . « خلّوا سبيلها فانّها مأمورة » . « 4 » پاسخ روشن ترى كه آن حضرت در برابر درخواست‌ها دادند اين بود كه « انّى امِرْتُ بِقَرْيَةٍ تَأكُلُ القُرى « 5 » » . من مأمورم در قريه‌اى بمانم كه وسعت و گنجايش آن را داشته باشد كه ديگر قريه‌ها را در خود جاى دهد . در واقع آن حضرت به دنبال منطقه‌اى بود كه ظرفيت بيشترى داشته و از لحاظ وسعت آمادگى براى تبديل به شهر شدن و جاى دادن به تمامى مهاجران را داشته باشد . طوايف مختلف انصار كوشيدند تا افتخار ميزبانى آن حضرت را داشته باشند . در نهايت شتر آن حضرت در ميان طايفه بنومالك بن النجار فرود آمد . در اين موقع ، ابوايوب پيش از ديگران ، اسباب و اثاثيهء رسول خدا صلى الله عليه و آله و سلم را به منزل برد و آن حضرت نيز در برابر درخواست ديگران فرمود كه هركس بايد همراه اثاثيه خود باشد . بدين ترتيب آن حضرت در خانهء ابوايوب كه تنها دو اتاق ( يكى بر روى ديگرى ) داشت فرود آمد و تا هفت ماه پس از آن ، در آنجا اقامت داشت . « 6 » آن حضرت در اتاق زيرين و ابوايوب با همسرش در اتاق بالا

--> ( 1 ) . معجم البلدان ، ج 5 ، ص 430 ( 2 ) . معجم البلدان ، ج 5 ، ص 83 ( 3 ) . وفاء الوفاء ، ج 1 ، ص 256 ، ج 3 ، صص 821 - 819 ( 4 ) . السيرة النبويه ، ابن هشام ، ج 2 ، ص 495 ( 5 ) . وفاء الوفاء ج 1 ص 256 ( از كتاب اخبار المدينه يحيى الحسينى ) ( 6 ) . انساب الاشراف ، ج 1 ، ص 268 - 267 ؛ طبقات ، ج 1 ، ص 236 ؛ وفاء الوفاء ، ج 1 ، ص 265 ؛ قول ديگرى حكايت از يكسال دارد همانگونه كه قول سومى فقط يك ماه را ياد كرده . استاد ما علامه مرتضى قول يك ماه را پذيرفته و محتمل چنين دانسته‌اند كه مسجد و منزل رسول خدا صلى الله عليه و آله و سلم با تلاش وسيع مردم بايد در اين فاصله ساخته شده باشد . نك : الصحيح ، ج 3 ، صص 11 - 10