عقبهء دوم مطرح گرديد . در سال سيزدهم بعثت ، يك كاروان پانصد نفرى از اهالى يثرب به مكه آمد . از اين تعداد ، حدود هفتاد نفر مسلمان بودند كه در نزديكى جمرات ، جايى كه اكنون « مسجد البيعه » قرار دارد ، با آن حضرت ديدار و بيعت كردند . نكتهء تازهء اين بيعت ، دفاع از جان رسول خدا صلى الله عليه و آله و سلم پس از آمدن به يثرب بود . در اين ديدار ، سخنان زيادى مطرح گرديد ، از جمله برخى از انصار از قطع پيوند آتى خود با يهود سخن گفتند و از رسول خدا صلى الله عليه و آله و سلم سؤال كردند كه پس از پيروزى ، در كنار آنها باقى خواهد ماند يا نه ؟ رسول خدا صلى الله عليه و آله و سلم پاسخ دادند كه ذمّه من ذمّه شما و حرمت من حرمت شماست . من از شما هستم و شما از من ، با دشمن شما خواهم جنگيد و با دوست شما دوستى خواهم كرد . « 1 » در اين ديدار شرط بيعت چنان بود كه اهالى مسلمان يثرب همان گونه كه از جان و مال و فرزندانشان دفاع مىكنند ، از رسول خدا صلى الله عليه و آله و سلم هم دفاع كنند . براء بن معرور گفت : ما فرزندان جنگ و سلاح هستيم و همان گونه كه از ناموسمان دفاع مىكنيم از شما نيز دفاع خواهيم كرد . بدين ترتيب عنصر جديدى در بيعت دوم افزوده شد و آن مسألهء « دفاع » بود . از اين پس نوعى تشكّل نظامى نيز براى حفاظت از رهبرى دين جديد صورت خواهد گرفت ؛ در چنين تشكّلى ، « قائد » كسى جز رسول خدا صلى الله عليه و آله و سلم نخواهد بود . در واقع اين قبيل بيعت ، سوابقى در گذشته نيز داشت . در وقت جنگ ، افراد قبيله با « قائد » خود بيعت مىكردند . نكته تازه است كه اين بار ، مسأله جنبهء قبيله‌اى نداشته و افراد مسلمان شده از همه قبايل ، يك جبههء واحد دينى - سياسى را تشكيل مىدادند . عباس بن عبادهء انصارى در آن جمع برخاست و خطاب به مردم مسلمان يثرب گفت : « شما آگاهيد كه بر سر چه چيز با اين مرد بيعت مىكنيد ؟ شما براى جنگ با احمر واسود ( كنايه از همه گروههاى كفر ) با او بيعت مىكنيد . اگر گمان مىبريد كه با از دست دادن اموال و بزرگانتان ، او را تسليم دشمن مىكنيد ، از هم اكنون دربارهء بيعت خود فكرى كنيد ؛ چه در آن صورت ، دچار خذلان دنيا و آخرت خواهيد شد ؛ اما اگر مىبينيد كه در آن شرايط ، به تعهدات خود پاى بند هستيد با او بيعت كنيد . « 2 » » اولين اقدام براى ايجاد انضباط و تشكّل سياسى ، در همان شب به ابتكار رسول خدا صلى الله عليه و آله و سلم صورت گرفت . از ميان جمع هفتاد نفرهء حاضر ، دوازده نفر به عنوان « نقيب » بر گزيده شدند و اين درست به تعداد دوازده نقيبى بود كه موسى عليه السلام از ميان سران بنى اسرائيل

--> ( 1 ) . السيرة النبويه ، ابن هشام ، ج 2 ، صص 442 - 443 ( 2 ) . السيرة النبويه ، ابن هشام ، ج 2 ، ص 446