بايد دانست كه قريش در پى فهم حقيقت اسلام و درستى آن نبودند ؛ آنان در پى راهى - و به تعبير قرآن « مكر » - براى خنثى كردن تلاشهاى تبليغى پيامبر صلى الله عليه و آله و سلم بودند . يكى از آنها همين نضربن حارث بود كه خداوند دربارهء او فرمود : « و آن هنگام را كه گفتند : بار خدايا ! اگر اين كه از جانب تو آمده حق است برما از آسمان بارانى از سنگ ببار يا عذاب درد آورى بر ما بفرست . » « 1 » مشركين دربارهء قيامت مشكل بيشترى نسبت به توحيد داشتند . ترديد آنان دربارهء قيامت و شگفتى آنان از زندگى پس از مرگ در چند آيه منعكس شده است . آنان ، از رسول خدا صلى الله عليه و آله و سلم دربارهء « قيامت » سؤال مىكردند ؛ اين مسأله در دو مورد قرآن مطرح شده است . پاسخ خداوند به سؤال مشركين آن است كه « علم به آن تنها دراختيار خداوند است » . « 2 » برخورد علمى ديگرى كه در سيره آمده دربارهء ابن زِبَعْرى است . « 3 » زمانى كه اين آيه نازل شد كه : « شما و آن چيزهايى كه جز خدا مىپرسيد هيزمهاى جهنميد . شما به جهنم خواهيد رفت » ، « 4 » ابن زبعرى لب به اعتراض گشود و گفت : اگر اينطور باشد ما ملائكه را نيز مىپرستيم ، يهود عزير و نصارى مسيح را ؛ پس ، آنان نيز بايد در جهنم باشند . رسول خدا صلى الله عليه و آله و سلم در پاسخ فرمود : البته از اين نوع ، اگر خودشان دوست داشته باشند كه جز خدا معبود واقع شوند همراه كسى خواهند بود كه آنها را عبادت كرده و طبعاً در جهنم هستند . خداوند نيز براى دفع اين توهم در ادامهء آن آيات فرمود : « كسانى كه پيش از اين مقرر كرده‌ايم كه به آنها نيكويى كنيم از جهنم بر كنارند » . « 5 » در اصل مقصود از آيهء نخست بتها و نظاير آن بود كه خداوند آنها را ناتوان از هر نوع كارى و حتى از وارد شدن به جهنم مىشناساند و قاعدتاً آيه ، شامل مردمانى چون فرعون مىشد كه به ناحق خود را معبود معرفى مىكردند .

--> ( 1 ) . انفال ، 32 ( 2 ) . اعراف ، 185 ؛ نازعات ، 44 - 42 ( 3 ) . دربارهء او نك : دائرة المعارف بزرگ اسلامى ، ج 3 ، صص 616 - 614 ( 4 ) . انبياء ، 98 ( 5 ) . انبياء ، 101