6 - پيامبر صاحب عزم در آغاز اين بحث به مفهوم اولوالعزم اشاره كرديم و گفتيم كه برخى از انبيا در برابر دشواريهايى كه در دعوت خود دارند ، صبورترند . شايد به همين دليل است كه به مصداق روايتى در شرح مفهوم « اولوالعزم » ، تنها تنى چند از انبيا صاحب شريعتند . بر حسب معناى ذكر شده ، آنان بايد از جهت دارا بودن برخى خصلتهاى شخصى بر ديگران برترى داشته باشند . رسول خدا صلى الله عليه و آله و سلم در شمار انبياى صاحب اراده است . آن حضرت در كار نشر دعوت كوشاست ، آن اندازه كه فراتر از تكليف خود عمل كرده و براى اسلام آوردن مردم دلسوزى مىكند . او در مرحلهء دعوت تنها مكلف به « بلاغ » بود و اين بلاغ با يك بار دعوت به دست مىآمد اما رسول خدا صلى الله عليه و آله و سلم به يك بار و دوبار قانع نبود . او با تمام مشكلات بارها و بارها به سراغ افراد و طوايف مختلف مىرفت و از آنان مىخواست تابه دعوت اسلامى او گوش فرا دهند . كسانى كه در برابر چنين اصرارى قرار مىگرفتند ، احساسشان اين بود كه او اعتماد جدى به راه خويش دارد . نتيجهء اين احساس توجه بيشتر به اين دعوت بود . در واقع وقتى آنان در برابر اين همه دلسوزى و اصرار قرار مىگرفتند ، توجه بيشترى مىكردند . تلاش رسول خدا صلى الله عليه و آله و سلم بويژه روحيهء دلسوزى او كه شديداً از درون آزارش مىداد تا اندازه‌اى بود كه خداوند از روى محبتى كه به رسول خود داشت او را متوجه آن ساخت : « فَلَعَلَّكَ باخِعٌ نَفْسَكَ عَلى آثارِهِمْ إِنْ لَمْ يُؤْمِنُوا بِهذَا الْحَدِيثِ أَسَفاً ، شايد اگر به اين سخن ايمان نياورند ، خويشتن را به خاطرشان از اندوه هلاك سازى » « 1 » و در جاى ديگر فرمود : « آيا آن كه كردار بدش در نظرش آراسته شده ، چنان كه نيكويش پنداشت ، همانند كسى است كه چنين نيست ؟ پس خدا هر كه را خواهد گمراه و هر كه را خواهد هدايت مىكند . نبايد جان تو به خاطر آنها دچار اندوه شود . زيرا خدا به كارهايى كه مىكنند آگاه است » « 2 » و به رسول خدا صلى الله عليه و آله و سلم گفته شده است كه : « و اگر تو به هدايت آنها حريص باشى ، خدا آن را كه گمراه كرده هدايت نمىكند » « 3 » و نيز فرمود : « تو هر كسى را كه دوست داشته باشى ، هدايت نمىكنى ، خداست كه هر كه را بخواهد هدايت مىكند » « 4 » . و در جاى ديگر خداوند به رسول خود فرمود : « وَ مَنْ كَفَرَ فَلا يَحْزُنْكَ كُفْرُهُ ، هركس كافر شد ، نبايد كفر او تو را محزون كند . » « 5 » اينها نشانگر علاقهء خاص رسول خدا صلى الله عليه و آله و سلم به هدايت مردم و اصرار و پافشارى بر اين

--> ( 1 ) . كهف ، 6 ( 2 ) . فاطر ، 8 ( 3 ) . نحل ، 37 ( 4 ) . قصص ، 56 ( 5 ) . لقمان ، 23