ايمان نياوردند ، گرچه برخى از آنان ايمان آوردند . « 1 » عدم گسترش مذهب يهود در ميان مردم عرب ، علل متفاوتى داشت ؛ اولًا آنان به علت نژادپرستى حاضر نبودند تا ديگران در مذهب آنان داخل شوند و جز در موارد بسيار اندك ، پيوستن عرب به يهوديان ناممكن بود . ثانياً آنها از لحاظ فكرى و عملى ، آن اندازه قوى نبودند تا جاذبه‌اى در مردم براى پيوستن به خود ايجاد كنند . قرآن نزديكترين مدرك معتبرى است كه وضع دينى و فكرى آنها را بيان كرده است : يهوديان كسانى هستند كه به خاطر منافع شخصى ، شرايع خود را كنار گذاشته ، به بعضى عمل مىنمايند و به بعض ديگر توجه نمىكنند . « 2 » با اين كه آنها به سوى گناه و تجاوزِ از حدود خدا و خوردنِ حرام مىشتابند ، چرا علماى ربانى و احبار ، آنها را از گفتار گناه و خوردن حرام ( سحت ) باز نمىدارند . « 3 » يهود با احبارشان رشوه مىگيرند و حرام خورى مىكنند . « 4 » بسيارى از احبار و رهبان اموال مردم را به باطل مىخورند و مردم را از راه خدا باز مىدارند ، « 5 » مَثَل يهود با بسيارى از عالمان آنها كه مكلّف شدند كه به تورات عمل كنند و عمل نكردند همچون درازگوشانى است كه بار كتاب دارند . « 6 » آنها در اعتقادات خود به سوى شرك گراييده « 7 » و عزير را فرزند خدا مىدانند . « 8 » اعتقاد آنها نسبت به احبار و رهبان نيز به حدّ شرك مىرسد . « 9 » يهود در برخورد با كلمات حق ، آنها را از مجراى اصلى خود خارج مىكنند « 10 » و به خدا دروغ مىبندند . « 11 » كتمان و پوشاندن حق از جمله كارهاى آنان بوده ، « 12 » و به مريم تهمت مىزنند . « 13 » رباخوارى با آن كه براى آنان تحريم شده در ميانشان رواج دارد . « 14 » پيمان شكنى مهمترين خصيصهء يهود است . « 15 » وقتى مروان را نزد على عليه السلام آوردند تا با امام بيعت كند آن حضرت او را در پيمان شكنى همانند يهوديان معرفى كردند . « 16 » اين تشبيه از آن جهت بود كه مهمترين خصلت يهود پيمان شكنى بوده و هست . بعدها يهوديان بارها با پيامبر صلى الله عليه و آله و سلم معاهده بسته و آن را زير پا گذاشتند . امروزه نيز پيمان شكنى صهيونيستهاى يهودى اسرائيل زبانزد مردم جهان است .

--> ( 1 ) . مجمع البيان ، ج 1 ، ص 158 ؛ بحارالانوار ، ج 15 ، ص 176 ( 2 ) . بقره ، 85 ( 3 ) . مائده ، 63 ، 62 ( 4 ) . مائده ، 42 ( 5 ) . توبه ، 34 ( 6 ) . ، ج معه ، 5 ( 7 ) . آل عمران ، 64 ، 67 ( 8 ) . توبه ، 30 ( 9 ) . توبه ، 31 ( 10 ) . مائده ، 41 ( 11 ) . بقره ، 79 ؛ آل عمران ، 78 ( 12 ) . بقره ، 146 ( 13 ) . نساء ، 156 ( 14 ) . نساء ، 161 ( 15 ) . بقره ، 83 ؛ انفال ، 55 ، 58 ( 16 ) . نهج البلاغه خطبهء 73