مسيحيت در جزيرة العرب در مورد اين كه اوضاع و احوال نصرانيها در جزيرة العرب تا چه اندازه چگونه بوده اخبار تاريخى آگاهيهاى محدودى در اختيار ما گذاشته است . اگر بخواهيم اين مسأله را از ديدگاه خود قرآن بررسى كنيم در مىيابيم كه قرآن همان‌طور كه با مشركين و يهود برخوردى اعتقادى دارد با نصرانيت نيز برخوردهاى اعتقادى دارد . اما اين نكته نيز روشن است كه وجود برخوردهاى سياسى و نظامى ، به آن صورت كه اسلام و قرآن با مشركين و يهود داشته به هيچ وجه با مسيحيان مطرح نبوده است . اين نشانگر آن است كه تعداد اينان در قبال يهوديان كمتر بوده ، و يا حداقل در محيط مكه و مدينه نسبت به مناطق ديگر بسيار اندك بوده‌اند . تنها مركز تجمع آنان نجران بوده است . اين به معناى آن نيست كه اساساً در دو شهر عمدهء جزيره ؛ يعنى مكه و مدينه از اين گروه كسى نبوده است . از بعضى روايات تاريخى برمىآيد كه از جانب نصرانيان يمن ، تلاشهايى براى گسترش مسيحيت مىشده ، چنان كه بعضى از روميان در مكه خانه‌هاى تجارتى داشته و گاهى نيز از اين منازل براى تجسس در احوال عرب بهره بردارى مىكرده‌اند « 1 » . « 2 » ابن حزم مىنويسد : كسانى از قريش مسيحى شدند ! و سپس نام چند نفر را آورده است . « 3 » در اخبار تاريخى آمده است كه روميان بارها سعى كردند تا از طريق يمن و يا با بهره گيرى از دولت غسانيان بر اين مناطق سلطه يابند : از جمله آنكه عثمان بن حويرث يكى از عربهاى مسيحى شده ، به نزد آل جفنه كه از طرف روميان در شامات حاكم بودند رفته و به آنها پيشنهاد كرده بود كه حاضر است قريش را به كيش نصرانيت در آورد به شرط آن كه او را حاكم آنها گرداند . اما آل جفنه پيشنهاد او را نپذيرفتند ، او از آنجا راهى ديار قيصر روم گرديد و همين پيشنهاد را به او داد . او نيز قبول كرده و حكم او را نوشت ، اما قبل از آن كه وى به مقصد برسد مرد . « 4 » دولت غسانى كه توسط روميان در شامات تأسيس شده بود ، از آن جا كه عامل روميان بود ، در گسترش مسيحيت تلاش مىكرد ، شايد به دليل همين بود كه شمارى از عربها به رهبانيت گرايش پيدا كرده بودند . « 5 » اين حركت همچنين از نتايج پيوندهاى تجارى بود كه بين اين مناطق صورت مىگرفت . از نظر روميان ، مسيحى شدن اعراب بادية الشام بسيار

--> ( 1 ) . فجر الاسلام ، ص 13 ( 2 ) . همان گونه كه در بعضى از روايات تاريخى آمده تمثال حضرت عيسى و مريم در داخل كعبه بوده است ؛ اخبار مكه ، ج 1 ، ص 112 ( 3 ) . ، جمهرة انساب العرب ، ص 491 ( 4 ) . المنمق ، صص 181 ، 180 ، 178 ( 5 ) . فجرالاسلام ، ص 27 ؛ المختصر فى اخبارالبشرج 1 ، ص 97