« حلب » ، از جمله شهرهاى معظم [ و ] معروف مملكت « روم » است ، در شهريّت قصور « 1 » ندارد و آنچه متاع فرنگستان در « روم » و عجم است ، در شهر « حلب » مقدور است . از همه اجناس ، خوراكى ، پوشاكى ، اسباب حرب و جواهرآلات ، آنچه كه به تصور بيايد ، هم « 2 » مىرسد . داد [ و ] ستدى كه در « حلب » مىشود ، در خود « اسلامبول » كه پايتخت دولت « روم » است ، نمىشود . و تجّار همه دول ، و قنسول همه دول ، در « حلب » ساكن است ، هجده قنسول به قلم آورديم از دول‌هاى مختلف ، كه ساكن هستند ، به سبب تجارت ، وجه گمركش حساب كرديم ، صد و سى و دو هزار تومان . و اكثرى « 3 » قنسول‌ها ، از همان اهل ولايت است كه از دولت‌ها وكيل كرده‌اند و مواجب مىدهند ، مشغول خدمت هستند . حتى از جانب « ايلچى ايران » كه در « اسلامبول » مقيم است ، قنسول دارد كه وكيل مىنامند ، الّا در دولت « انگليس » و « فرانسه » ، كه قنسول‌شان از اهل مملكت خودشان است . به نهايت شهرى معمور است ، عمارت‌هاى بسيار خوب دارد ، اكثر از خانه‌هاى رعيت و تجّارشان ، بيست هزار تومان مصارف شده ، بسيار اين گونه عمارات هست ، حجّارى « 4 » كه در شهر « حلب » شده ، در هيچ مملكت نديديم . جميع خانه‌هاى فقير و غنى عوض خشت [ و ] آجر ، كلًا سنگِ تراش صَرف شده ، پاره‌اى خانه‌هاى معتبر مشهورشان ، اطاق و ايوان را چنان با سنگِ الوان ، منبت‌كارى كرده‌اند و نقاشى از خود سنگ نموده‌اند ، البته قالى هراتى را ، به آن منقحى و پاكيزه‌گى نمىتوان بافت ، كه سنگ را به اين نوع جفت‌گيرى كرده‌اند . مثل اينكه خوانچه « 5 » خاتم را چگونه خاتم كارى مىكنند ، به جهت اين كه در كوچه‌هاى « حلب » انواع [ و ] اقسام رنگ‌ها ، سنگ هَمْ مىرسد ، جميع سنگ‌ها را

--> ( 1 ) - كوتاهى ( 2 ) - فراهم مىآيد ( 3 ) - بيشتر ( 4 ) - سنگ كارى ( 5 ) - طبق چوبى چهار گوش كه در آن ميوه يا شيرينى يا چيز ديگر بگذارند و در روى سر از جايى به جاىديگر ببرند .