زاخو « 1 » منزل سيزدهم زاخو ، نه فرسخ است ، قصبچه‌اى است ، قلعه و سراى يعنى ارگ مانندى دارد ، در نهايتِ صفا ، و كنار رودخانه بسيار عظيمى است ، سه فرسخ به « زاخو » مانده ، بسيار راه بدى دارد ، سنگ است و كوه و جنگل ، راه توپ نيست ابداً . ضابطش بسيار آدم مهربانى بود ، « عثمان افندى » نام داشت . توضيح اين ناحيه امروز بىواسطه تابع « موصل » است ، در نواحى « عماديّه » ، مركز حكومت ناحيه‌اى است كه در قديم‌الايام ، موسوم به ولايت « سنديان » بود و عشايرِ « سنديان » و « سليمانى » در اين ناحيه مسكون‌اند . غالب علماى اكراد منسوب به اين ناحيه است ، و در قديم‌الايام اين ولايت حاكم مستقلى داشت ، و به طور « اوجاقلق » « 2 » متصرف مىبودند ، و قصبهء « زاخو » در كنار رود « خابور » واقع است . جزيرة العمر گويند بيست فرسخ است ، پايتخت « بدرخان بيگِ » « 3 » كُرد بودو در كنار شط « بغداد » افتاده است ، جسر دارد ، مشتمل به هجده كشتى ، و بسيار جسر بىاعتبارى است ، قصبه‌اش خرابِ ويران ، قشون دولت براى گرفتارى « بدرخان‌بيگ » كه باقى بود ، مأمور جزيره بودند [ آن را ] خراب كرده بودند [ و ] « بدرخان بيگ » را گرفته بودند . با وجود اين كه جائى داشت « بدرخان بيگ » ، كه اگر هزار هزار لشگر ، هزار سال مأمور مىشد ، نمىتوانست فتح كند . به قول « عثمانىها » كه بخت سلطان بود كه « بدرخان بيگ » را گرفتند . با عيالش بردند « اسلامبول » ، شصت و سه نفر زن داشت ، بيست نفر بچه . همه را بار كرده بودند ، با دو فوج قراول مىبردند .

--> ( 1 ) - زاخو و دهوك هر دو در استان دهوك عراق واقع شده‌اند . ( 2 ) - مكان اصلى سكونت ( 3 ) - شرح حال وى در صفحه بعد آمده است .