آندرو جي . نيومن (مترجم: ابوطالبى / امين / شكر اللهى)

51

دوره شكل گيرى تشيع دوازده امامى (فارسى)

- ايمان بنده كامل نمىشود ، مگر اينكه معروف نشدنش را از معروف شدنش دوست‌تر بدارد و كم بودن اشيا نزد او از فراوانى آن محبوب‌تر باشد . « 1 » با توجه به رواياتى از پيامبر صلّى اللّه عليه و إله ، كه از كتاب‌هاى اهل سنّت ، به ويژه احياء علوم الدين غزّالى نقل شدند و بسيار بيش از 14 روايتى بودند كه نويسندهء محترم به آن اشاره كرده ، حال آيا سرشت شيعه ذاتا آن جهانى است يا سرشت اهل سنّت ؟ علاوه بر اينها ، اگر نويسنده عناوين كتاب‌هاى احياء علوم الدين را هم اضافه كند ، سرشت اهل سنّتى كه غزّالى نمايندهء آن است ، بيشتر آن جهانى مىنمايد ؛ همانند كتاب رياضة النفس و تهذيب الاخلاق و معالجة امراض القلب ؛ كسر الشهوتين ؛ آفات اللسان ؛ ذمّ الدنيا ؛ ذمّ البخل و ذمّ صاحب المال ؛ التوبة ؛ الخوف و الرجاء ؛ ذكر الموت و ما بعده ؛ و به ويژه كتاب آداب العزله كه به نظر مىرسد از زاويهء نگاه نويسنده ، توجيهى جز آن جهانى بودن براى عزلت فرض نشود . جا داشت در تحليل اين روايت ، كه نويسندهء محترم بدان اشاره كرده و شاهدى بر سرشت ذاتا آن جهانى مذهب تشيّع است ، در اين تحليل ، روايات خمس را ، كه خود بعدا به آنها پرداخته ، مدّ نظر قرار مىداد . او در ص 392 به بحث « خمس » پرداخته است و بيان مىدارد : در روايات كافى دربارهء خمس ، ائمّه [ عليهم السّلام ] امورى را برشمرده‌اند كه بايد خمس آنها وصول شود . اين امور كمتر از امورى است كه اصوليان بعدى شمرده‌اند .

--> - ترمذى ، سنن الترمذى ، ج 4 ، ص 9 ، ح 2460 . ) ( 1 ) . « لا يستكمل العبد الايمان حتى يكون ان لا يعرف احبّ اليه من أن يعرف و حتى يكون قلّة الشىء أحبّ اليه من كثرته . » ( محمّد غزالى ، احياء علوم الدين ، ص 1657 . )