آندرو جي . نيومن (مترجم: ابوطالبى / امين / شكر اللهى)

52

دوره شكل گيرى تشيع دوازده امامى (فارسى)

وى در ادامه ، در ص 392 - 393 با اشاره به آيهء خمس ( انفال : 41 ) مىنويسد : طبق تفسير اهل تسنّن ، اين عبارت ( آيهء قرآن ) به غنايم جنگى اشاره دارد . اما فقهاى شيعهء دوازده امامى در نهايت ، 7 دسته امور را مشروحا بيان كرده‌اند و اين حكم را در مورد آنها جارى مىدانند : غنايم جنگى ؛ معادن ؛ گنج‌هاى كشف شده ؛ اشياى قيمتى به دست آمده از دريا ، همچون مرواريد ؛ منافع حاصل از كسب ؛ كشاورزى يا صنعت ؛ زمين‌هاى اهل ذمّه كه از يك مسلمان خريده‌اند ؛ و اموال حلال مخلوط با اموال حرام . آيا خمس هم كه با اين وضعيت گرفته مىشود ، بخصوص غنايم جنگى ، همچنان شاهد بر سرشت ذاتا آن جهانى مذهب تشيّع است ؟ به‌هرحال ، خوب بود نويسندهء محترم اين بخش را به گونه‌اى تحليل مىكرد كه با بخش قبلى سازگار باشد . اما در كنار روايات ، بحث راويان ، كه نويسنده اصرار دارد روايات را به عنوان روايات راويان قمى معرفى كند نيز اهميت دارد كه در اين مجال ، فقط به برخى نكات اشاره مىشود : نويسنده در ص 284 مىنويسد : كتاب دوم كافى يعنى كتاب « فضل العلم » شامل 176 حديث دربارهء ماهيت خود علم است . قمىها 153 حديث از آنها ، يعنى 87 درصد از كل آنها را نقل كرده‌اند . اشعرىها 60 حديث ، يعنى 34 درصد از كل را روايت كرده‌اند . على بن ابراهيم 58 حديث ، يعنى 32 درصد را روايت كرده است ، درحالىكه محمّد بن يحيى 43 حديث ، يعنى 24 درصد از اين احاديث را روايت كرده است . هر دوى ايشان احاديثى را از احمد بن