براى نمونه ، به موازات مبارزه با غلو از سوى بغدادىها ، كه - مثلا - حسن بن موسى نوبختى در بغداد در ردّ غلات كتاب نوشت ، سعد بن عبد اللّه بن ابى خلف اشعرى قمى هم در ردّ غلات ، كتاب نگاشت « 1 » و به موازات كتاب ابو سهل اسماعيل ابن على بن اسحاق بن ابى سهل بن نوبخت ، كتابى هم در ردّ غلات از سوى محمّد بن اورمه ( اوربمة ) قمى تأليف شد . « 2 » حتى قمىها او را متهم به غلو كردند كه امام على النقى عليه السّلام نوشته‌اى در دفاع از او فرستادند و از او دفع اتهام غلو كردند . « 3 » اصلا در قم اگر كسى قايل به « سهو النبى » نبود ، متهم به غلو مىشد . شاهد اين مطلب ، عبارت صدوق در من لا يحضره الفقيه است كه مىنويسد : نويسندهء اين كتاب [ يعنى : صدوق ] مىگويد : غاليان و تفويضيان - كه لعنت خدا بر آنان باد - منكر سهو پيامبر صلّى اللّه عليه و إله هستند و مىگويند : اگر امكان‌پذير باشد كه آن حضرت در نماز سهو كند ، ممكن است كه در تبليغ نيز سهو كند . . . و استاد ما محمّد بن حسن بن احمد بن وليد - رحمة اللّه عليه - مىگويد : اولين درجهء غلو نفى سهو از پيامبر صلّى اللّه عليه و إله است و اگر بتوان اخبار وارد شده در اين باب ( يعنى سهو پيامبر صلّى اللّه عليه و إله ) را رد كرد ، مىتوان تمام اخبار را رد كرد و با رد شدن اين اخبار ، دين و شريعت از ميان مىرود . و من اميدوارم به اجر تأليف كتابى مستقل در اثبات سهو پيامبر صلّى اللّه عليه و إله و ردّ بر منكران آن دست يابم . ان شاء اللّه . « 4 »

--> ( 1 ) . ر . ك . نعمت اللّه صفرى فروشانى ، غاليان ، مشهد ، بنياد پژوهش‌هاى آستان قدس رضوى ، 1378 ، ص 170 . ( 2 ) . همان ، ص 170 - 171 ؛ سيد ابو القاسم موسوى خوئى ، معجم رجال الحديث ، ج سوم ، قم ، مدينة العلم ، 1403 ق ، ج 15 ، ص 115 . ( 3 ) . سيد ابو القاسم موسوى خوئى ، معجم رجال الحديث ، ج 15 ، ص 115 ؛ نعمت اللّه صفرى فروشانى ، غاليان ، ص 354 . ( 4 ) . « قال مصنّف هذا الكتاب : انّ الغلاة و المفوّضة - لعنهم اللّه - ينكرون سهو النبى صلّى اللّه عليه و إله و يقولون . لوجاز